polecamy

poniedziałek, 29 kwietnia 2024

Karkówka po cygańsku

Karkówka po cygańsku

Kotlety z karkówki duszone w warzywach i pomidorowym sosie. Danie wyraziste w smaku,  sos gęsty, lekko pikantny, mięso kruchutkie i soczyste. Polecamy!

Składniki:

  • 4 kotlety z karkówki grubości 1-1,5 cm
  • 1 duża cebula
  • 1/2 czerwonej papryki
  • 30 dkg pieczarek
  • 3 ząbki czosnku
  • 2 szklanki wody
  • 3 łyżki ketchupu pikantnego
  • 2 łyżki koncentratu pomidorowego
  • 1 łyżka musztardy sarepskiej lub rosyjskiej
  • płaska łyżeczka pieprzu ziołowego i papryki czerwonej wędzonej
  • sól i pieprz do smaku
  • 2 czubate łyżki smalcu
  • 2 łyżki mąki

Sposób wykonania:

Na patelni rozgrzewamy tłuszcz. Kotlety z karkówki obtaczamy w mące i kładziemy na rozgrzany smalec. Obsmażamy na rumiano z obu stron. Odkładamy na bok. 



Na tym samym tłuszczu podsmażamy na szklisto cebulę, lekko ją solimy. Do zeszklonej cebuli dorzucamy pokrojone w plasterki pieczarki. Smażymy je do odparowania wody. Dokładamy pokrojoną w kostkę paprykę i czosnek posiekany lub pokrojony w plasterki. Chwilę całość dusimy. Kładziemy na warzywach kotlety z karkówki.



W misce łączymy wodę z ketchupem, musztardą , koncentratem pomidorowym i przyprawami. Sos mieszamy do połączenia składników i wlewamy na patelnię.



Przykrywamy patelnię pokrywą. Doprowadzamy całość do wrzenia, zmniejszamy ogień tak, aby sos lekko bulgotał. Dusimy karkówkę do miękkości, około 1,5 godziny.



 Na koniec przyprawiamy jeszcze ewentualnie solą i pieprzem.

Karkówka po cygańsku gotowa!



 

Sałatka z rukolą i oliwkami

Sałatka z rukolą i oliwkami

Sałatka doskonała do obiadu, grilla, również do pracy. Jest smaczna, kolorowa i sycąca. Zrobienie jej zajmuje kilka chwil.

Składniki:

  • rukola (2 garści )
  • pomidorki koktajlowe (szklanka )
  • oliwki bez pestek (1/2 szklanki)
  • ogórek wężowy nieduży
  • 2 gałązki selera naciowego

sos

  • 5-6 łyżek oliwy z oliwek lub oleju rzepakowego
  • zioła prowansalskie (łyżeczka)
  • sok z cytryny (2 łyżki)
  • ocet balsamiczny (1 łyżeczka)
  • sól, pieprz do smaku
  • czubata łyżeczka cukru
  • 1 łyżka majonezu

Sposób wykonania:

Składniki sosu wrzucamy do słoiczka. Zakręcamy go i potrząsamy energicznie, aby wszystko się połączyło.



Rukolę, ogórka ze skórką i pomidorki myjemy i osuszamy, oliwki odsączamy z zalewy. W dużej misce układamy listki rukoli. Przekrawamy pomidorki koktajlowe na pół, układamy na rukoli. Ogórki kroimy w półplasterki, seler w drobną kostkę, również układamy na rukoli. Dodajemy oliwki w całości lub pokrojone.



Polewamy sałatkę sosem. Robimy to tuż przed podaniem sałatki na stół. Jeśli połączymy ją z sosem wcześniej, rukola nie będzie chrupiąca, a sałatka podejdzie wodą od pomidorów.

Sałatka z rukolą i oliwkami gotowa!

 


Pasta jajeczna koperkowa

Pasta jajeczna koperkowa

Banalnie prosta pasta kanapkowa. Potrzebne są do niej trzy składniki-jajka, koperek i majonez.

Składniki:

  • 6 jajek
  • 3 łyżki posiekanego drobno koperku
  • 2 łyżki majonezu
  • sól, pieprz do smaku

Sposób przyrządzenia:

Jajka gotujemy na twardo (8 minut od zagotowania). Obieramy i trzemy na tarce o drobnych oczkach. Dodajemy majonez w ilości podanej w składnikach, ale jeśli jest bardzo gęsty możemy go dodać trochę więcej. Dodajemy również koperek. Przyprawiamy do smaku solą i pieprzem i gotowe.

Lekka i smaczna pasta jajeczna idealna na kanapkę, do tego pomidor lub ogórek i nic więcej nie trzeba!

 


Truskawki z bitą śmietaną

Truskawki z bitą śmietaną

Pachnące truskawki z bitą śmietaną  to najprostszy letni deser uwielbiany przez dzieci i dorosłych. Zrobimy go w 15 minut, przełożymy do pięknych pucharków, będzie wyglądał elegancko i smakował nadzwyczajnie.

Składniki:

  • 1/2 kg truskawek
  • 3 łyżki cukru
  • 300 ml kremówki 30% lub 36%
  • 2 łyżki cukru pudru
  • 1 łyżeczka cukru wanilinowego
  • 1 śmietanfix (opcjonalnie)
  • kilka listków mięty lub melisy

Sposób wykonania:

Truskawki myjemy, pozbawiamy szypułek, osuszamy i kroimy na małe kawałki (lub na połówki jeśli są mniejsze), posypujemy cukrem i odkładamy na bok. Zostawiamy 4-5 truskawek w całości do dekoracji.

Dobrze schłodzoną kremówkę wlewamy do wysokiego naczynia. Dodajemy do niej cukier puder, cukier wanilinowy i śmietanfix( nie jest konieczny). Ubijamy całość mikserem na najwyższych obrotach przez 4-5 minut. Gotową bitą śmietanę przekładamy do worka cukierniczego z dowolną końcówką ( u nas tylka wilton M1) i układamy w pucharkach warstwy – najpierw truskawki, na nie bita śmietana, znowu truskawki i bita śmietana. Dekorujemy wierzch truskawką i listkiem mięty lub melisy.

Najprostszy deser truskawkowy z bitą śmietaną gotowy!



 

niedziela, 28 kwietnia 2024

Ciasto biszkoptowe orzechowe

Ciasto biszkoptowe orzechowe

Nieduże ciasto biszkoptowe o orzechowym smaku jako baza do torcików. Ciasto jest smaczne, wilgotne, można je jeść jak babkę, jeszcze lepiej smakuje przełożone delikatnym kremem z bitej śmietany i mascarpone.

Składniki:

  • 2 jaja wielkość M
  • 8 g cukru waniliowego
  • 100 g cukru
  • 50 ml mleka
  • 50 ml oleju
  • 100 g mąki
  • 5 g proszku do pieczenia
  • 50 g orzeszków ziemnych mielonych
Sposób wykonania:

Wszystkie składniki ciasta w temperaturze pokojowej. Tortownica 16 cm.




Suche składniki (mąkę, orzechy mielone i proszek do pieczenia) wsypujemy do miski i mieszamy. Odstawiamy na bok. Do misy miksera wbijamy całe jaja, dajemy szczyptę soli i cukier waniliowy. Zaczynamy ubijać. W trakcie ubijania wsypujemy stopniowo cukier. Masę ubijamy 3-4 minuty, aż zbieleje i napuszy się. Teraz dodajemy mleko i olej. Krótko mieszamy do połączenia składników. Na koniec wsypujemy suche składniki i również mieszamy tylko do ich połączenia.




Gotowe ciasto przelewamy do formy wyłożonej na dnie papierem do pieczenia. Pieczemy biszkopt 40-45 minut (do suchego patyczka) w piekarniku rozgrzanym do temperatury 175 °C ( góra-dół bez termoobiegu). 




Upieczony biszkopt studzimy i jeszcze ciepły wyjmujemy z formy, przekładamy na kratkę do góry spodem. Jeśli chcemy biszkopt wykorzystać jako bazę do tortu to całkiem przestudzony zawijamy w folię spożywczą, wkładamy do lodówki na kilka godzin. Dopiero po tym zabiegu możemy kroić go na blaty i przekładać kremem.
Ciasto biszkoptowe orzechowe gotowe!




Nasze rady:

Torcik z tego ciasta wychodzi wysoki. Przekrawamy go na trzy blaty. Jeśli chcemy niższy tor możemy upiec biszkopt w tortownicy 20 cm średnicy. Otrzymamy wówczas dwa blaty.
Ciasto jest bardzo wilgotne i nie trzeba go nasączać.



 

Krem pomarańczowy z mascarpone i kremówki

Krem pomarańczowy z mascarpone i kremówki

Prosty krem z sera mascarpone i kremówki o pomarańczowym smaku. Można nim przekładać ciasta, torty oraz ozdabiać je. Krem jest gęsty, stabilny i bardzo łatwy do zrobienia. Smakuje doskonale, szczególnie w połączeniu z owocami.

Składniki:

  • 200 ml kremówki 30%
  • 8 g cukru wanilinowego
  • 70 g cukru pudru
  • 500 g mascarpone
  • skórka otarta z pomarańczy
  • pół łyżeczki aromatu pomarańczowego

Sposób wykonania:

Ta ilość kremu wystarcza do przełożenia tortu o średnicy 20 cm. Wszystkie składniki kremu muszą być doskonale schłodzone (najlepiej kremówkę i ser trzymać w lodówce całą noc) inaczej krem nam się nie ubije na sztywno. Możemy dla pewności dodać jedną porcję śmietan-fix-u do tej ilości składników, ale nie jest to konieczne.

Do misy miksera (może być ręczny lub planetarny) wlewamy kremówkę, wsypujemy cukry oraz dokładamy ser mascarpone. Ubijamy krem najpierw na najniższych obrotach, a gdy zaczyna już trochę gęstnieć zwiększamy obroty do maksimum i ubijamy do momentu, aż masa będzie sztywna, tj. około 4-5minut. Planetarny mikser ubije krem trochę szybciej. Należy uważać, aby nie „przebić” kremu na masło, co może się nam zdarzyć, gdy za długo będziemy go ubijać. Na koniec dodajemy aromat i skórkę pomarańczową i mieszamy całość łyżką lub łopatką silikonową. Krem jest od razu gotowy do użycia. Po przełożeniu kremem ciasta wkładamy do lodówki na kilka godzin, aby masa się ustabilizowała.



Krem ze śmietaną kremową i mascarpone to jeden z najłatwiejszych kremów do zrobienia, a do tego jest wyśmienity, szczególnie w połączeniu z owocami i biszkoptem!

 


sobota, 27 kwietnia 2024

Surówka z młodej kapusty

Surówka z młodej kapusty

Wiosenna surówka z młodej kapusty, marchewki i cebulki okraszona dużą ilością koperku, polana prostym sosem winegret. Doskonały dodatek do dań obiadowych lub grillowych.

Składniki:

  • 1/2 główki młodej kapusty ( 30 dkg po poszatkowaniu)
  • 2 marchewki
  • 1 cebula
  • 1 nieduży pęczek koperku

winegret:

  • 1/2 szklanki oleju (rzepakowy lub słonecznikowy)
  • 2 łyżki soku z cytryny
  • 2 łyżeczki cukru
  • sól i pieprz do smaku

Sposób wykonania:

Kapustę obieramy z wierzchnich, bardzo zielonych liści i szatkujemy drobno. Przekładamy do miski, lekko solimy i morzymy (wyciskamy rękami, aby trochę puściła sok i zmiękła). Do tak przygotowanej kapusty dodajemy startą na grubych oczkach marchew i pokrojoną w drobną kostkę cebulę. Na koniec wrzucamy posiekany koperek.



Sos do surówki.

Sok z wyciśniętej cytryny łączymy z solą (z jej ilością nie przesadzamy, bo użyliśmy już trochę soli do morzenia kapusty), cukrem i pieprzem, mieszamy do rozpuszczenia cukru i soli. Następnie wlewamy olej i całość porządnie mieszamy. Takim sosem polewamy kapustę.

Prosta i smaczna surówka z młodej kapusty gotowa!



 

Szybka sałatka z pomidorem i ogórkiem

Szybka sałatka z pomidorem i ogórkiem

Błyskawiczna, prosta, kolorowa sałatka z pomidora i ogórka z młodą cebulką, polana wyrazistym sosem. Można ją podać do obiadu, kolacji lub zabrać do pracy.

Składniki:

  • 2 dojrzałe, duże pomidory
  • 3 ogórki gruntowe
  • 2 cebule dymki ze szczypiorem

Sos:

  • 1/4 szklanki oleju słonecznikowego lub oliwy z oliwek
  • 1 łyżeczka soku z cytryny
  • 1 łyżka octu balsamicznego (opcjonalnie)
  • 1 łyżeczka cukru
  • 1 łyżeczka ziół prowansalskich
  • 2 ząbki czosnku
  • sól i pieprz do smaku

Sposób wykonania:

Warzywa myjemy. Ogórki kroimy w plasterki (możemy je obrać ze skórki, ale niekoniecznie). pomidory w kostkę. Dymkę i szczypiorek kroimy drobno. Wszystkie warzywa przekładamy do miski.

Robimy sos- do szklanki wlewamy olej, sok z cytryny, ocet balsamiczny, wrzucamy zmiażdżony czosnek i wszystkie przyprawy. Całość dokładnie łączymy. Sosem polewamy warzywa.

Prosta sałatka z pomidorem, ogórkiem i dymką gotowa!



 

Schab gotowany z ziołami

Schab gotowany z ziołami

Schab gotowany w aromatycznym bulionie z dużą ilością ziół to propozycja dla osób, które preferują mięsa delikatne w lekkich sosach. Polecamy tak przyrządzony schab szczególnie latem, gdy doskwierają nam upały. Do tego ziemniaczki i mizeria-obiad lekki i smaczny.

Składniki:

  • 1-1,2 kg schabu bez kości
  • 3 szklanki wody lub bulionu warzywnego
  • 2 marchewki nieduże
  • 1 cebula
  • 2 gałązki rozmarynu
  • garść oregano
  • 2 gałązki lubczyku
  • łyżka majeranku
  • garść natki pietruszki
  • 2 liście laurowe
  • 4 kulki ziela angielskiego
  • 2 łyżki sosu sojowego jasnego
  • sól i pieprz do smaku
  • 2 czubate łyżki mąki

Sposób wykonania:

Do rondla lub brytfanny wlewamy wodę, wstawiamy na ogień i doprowadzamy do wrzenia. Mięso myjemy, oczyszczamy ze ścięgien i wkładamy do rondla na gotującą się wodę.



 Dorzucamy do niego marchew, cebulę pokrojone na cząstki i zioła oraz liście laurowe, ziele angielskie i sól. Gotujemy schab pod przykryciem, do miękkości, u nas trwało to 2 godziny. Od czasu do czasu odwracamy mięso. 



Miękki schab wyjmujemy z rondla i porcjujemy. W niewielkiej ilości wody rozkłócamy mąkę, zagęszczamy sos. Dodajemy do niego sos sojowy i ewentualnie doprawiamy jeszcze solą i pieprzem. Wyjmujemy z sosu liście laurowe, gałązki rozmarynu. Sos blendujemy na gładko. Do sosu wkładamy poporcjowane mięso.

Delikatny schab w ziołach gotowy!



 

czwartek, 25 kwietnia 2024

Murzynek z truskawkami

Murzynek z truskawkami

Upieczemy ciasto bardzo popularne, czyli murzynka, ale dodamy do niego truskawki. Ciasto będzie wilgotne, puszyste i czekoladowo-truskawkowe. Będzie pachniało w całym domu. Pieczenie murzynka potrwa chwilę, a efekt będzie wspaniały.

Składniki:

Ciasto:

  • 2 szklanki mąki tortowej
  • 2 jajka
  • 2 łyżki kakao
  • 1/2 kostki masła
  • 3 łyżki dżemu
  • 1 szklanka mleka
  • 1 łyżeczka cukru wanilinowego
  • 1 łyżeczka sody oczyszczonej
  • 3/4 szklanki cukru
  • 30 dkg świeżych truskawek

Polewa czekoladowa:

  • 100 g czekolady
  • 3-4 łyżki śmietanki

Sposób wykonania:

Wszystkie składniki w temperaturze pokojowej.

Tortownica o średnicy 22 cm, wyłożona papierem do pieczenia.

Masło podgrzewamy w rondelku, aż się roztopi. Studzimy je i wlewamy do miski miksera. Dodajemy jajka, cukier, dżem, cukier wanilinowy i całość miksujemy do połączenia składników. Następnie wsypujemy mąkę i kakao, mieszamy. Na koniec sodę łączymy z mlekiem i wlewamy do ciasta. Krótko mieszamy, tylko do połączenia składników. Gotowe ciasto przelewamy do blaszki. Na wierzchu układamy truskawki umyte, odszypułkowane i przekrojone na pół. 



Wstawiamy ciasto do piekarnika nagrzanego do 180 °C (góra-dół bez termoobiegu) na 50 minut (do suchego patyczka).



Polewa czekoladowa.

Czekoladę z mlekiem roztapiamy w kąpieli wodnej. Lekko przestudzoną wylewamy na wierzch zimnego ciasta.

Murzynek z truskawkami gotowy!

 

Sałatka ziemniaczana z sosem greckim

Sałatka ziemniaczana z sosem greckim

Bardzo smaczna sałatka ziemniaczana polana greckim sosem tzatziki. Polecamy ją na wszelkiego rodzaju okazje, czy to imprezy domowe, czy to grill, a także na zwykłą domową kolację. Szczególnie smaczna jest teraz, w sezonie wiosenno - letnim, kiedy mamy do dyspozycji świeże warzywa- ogórki, koperek i młode ziemniaki!

Sposób przyrządzenia:

Warzywa:

  • młode ziemniaki duże-600 g
  • 2 czerwone cebule
  • sól i pieprz

Składniki na sos tzatziki:

  • 1 jogurt grecki 400 ml
  • 2 łyżki gęstej śmietany
  •  2 ząbki czosnku
  •  3ogórki świeże średnie
  • mały pęczek posiekanego koperku
  • 3 łyżki oleju słonecznikowego lub rzepakowego
  • łyżka soku z cytryny
  •  sól, pieprz, papryka czerwona słodka

Sposób przygotowania:

Młode ziemniaki obieramy ze skórki, myjemy, przekładamy do garnka, zalewamy zimną wodą, dodajemy łyżeczkę soli i gotujemy 15 minut. Następnie odcedzamy, lekko odparowujemy, przykrywamy pokrywką, na nią kładziemy ściereczkę i odstawiamy na 15 minut, aby „doszły”. Ziemniaki będą miękkie, ale nie będą się rozpadały. 

Cebulę obieramy, kroimy w półplasterki, przekładamy do miski. Posypujemy ją szczyptą soli i lekko wygniatamy w rękach, aby trochę puściła sok. Do cebuli dorzucamy ziemniaki pokrojone w kostkę niezbyt drobną. Całość oprószamy pieprzem. Odstawiamy na bok.

  Jogurt i śmietanę przekładamy na sitko z drobnymi oczkami lub o większych oczkach, wyłożone gazą i odsączamy z nadmiaru płynu.


Ogórki obieramy ze skórki i trzemy na tarce o grubych oczkach, lekko solimy.

Również odsączamy z wody na sitku. Tak przygotowany jogurt i ogórki przekładamy do miski. Dodajemy zmiażdżony czosnek, olej, sok z cytryny i przyprawiamy do smaku solą, pieprzem, papryką. Dokładnie mieszamy, dodajemy posiekany koperek (dwie spore garści).
Gotowym sosem polewamy warzywa, delikatnie mieszamy i wkładamy do lodówki na godzinkę, aby składniki sałatki przeszły smakiem sosu.

Wyborna sałatka ziemniaczana z greckim sosem tzatziki gotowa!



 

Karkówka z grilla

Karkówka z grilla

Pierwsze dni maja są pierwszorzędną okazją do rozpoczęcia sezonu grillowego. Po długiej i smutnej zimie wreszcie nadchodzi piękna wiosna, a maj jest już prawdziwie ciepły i słoneczny. Warto wyjść więc do ogrodu i zjeść coś pysznego na świeżym powietrzu. Oczywiście dla wielbicieli potraw grillowanych mamy dziś propozycję wyśmienitej karkówki z grilla.

Składniki:

1,2 do 1,5 kg karkówki uprzednio zamarynowanej

marynata do karkówki:

  • 4-5 łyżek oleju rzepakowego
  • 2 łyżki sosu sojowego ciemnego
  • 2 łyżki octu balsamicznego lub ostrej musztardy
  • 1 duża cebula
  • 1 papryczka chilli
  • 1 płaska łyżeczka soli
  • 1/2 łyżeczki pieprzu
  • 1 łyżeczka tymianku
  • 1 łyżeczka ziół prowansalskich
  • 1 łyżka papryki słodkiej wędzonej
  • 1 łyżeczka pieprzu ziołowego
  • 2 gałązki rozmarynu
  • 2-3 listki laurowe

Sposób przyrządzenia:

Marynujemy mięso.

  Karkówkę myjemy, osuszamy i kroimy na plastry grubości 1 cm do 1,5 cm. Lekko rozbijamy mięso pięścią lub pałką (nie ubijamy kotletów jak schabowych!). Układamy w naczyniu i obkładamy pokrojoną w krążki cebulą.

Do miseczki wlewamy płynne składniki oraz zioła. Łączymy je dokładnie i gotową marynatą polewamy karkówkę. Następnie wmasowujemy ją w mięso. Tak przygotowane kotlety przykrywamy szczelnie i wkładamy do lodówki na co najmniej 3-4 godziny, a najlepiej na 1-2 dni.



Jeszcze lepiej przygotować karkówkę kilka dni wcześniej i zamrozić ją, wtedy osiąga ona największą kruchość. Tuż przed grillowaniem lub pieczeniem w piekarniku doprowadzamy ją do temperatury pokojowej i wtedy rzucamy na ruszt.

Grillujemy karkówkę.

    Osączamy kotlety z marynaty, układamy na rozgrzanym ruszcie i grillujemy przez około 5-6 minut z każdej strony. Podczas pieczenia smarujemy karkówkę marynatą. Grillujemy mięso na dużym ogniu, na koniec odkładamy je na bok rusztu, gdzie jest mniejszy ogień, na kilka minut. Po tym czasie zdejmujemy karkówkę z rusztu.

    Karkówka z grilla gotowa!



Najlepszymi dodatkami do grillowanej karkówki są różne sałatki i sos grecki tzatziki.



 

środa, 24 kwietnia 2024

Ciasto ucierane z rabarbarem i różaną kruszonką

Ciasto ucierane z rabarbarem i różaną kruszonką

Proste ciasto babkowe z rabarbarem posypane obficie kruszonką z cukrem różanym. Ciasto zawsze się udaje, jest przepyszne i ekspresowe w wykonaniu.

Składniki:

  • 30 dkg obranego i pokrojonego w drobne kawałki rabarbaru
  • 3 jajka M
  • 8 g cukru wanilinowego
  • 125 ml oleju rzepakowego
  • 125 ml mleka
  • 2 płaskie łyżeczki proszku do pieczenia
  • 1 szklanka cukru białego
  • 2,5 szklanki mąki tortowej

kruszonka

  • 100 g masła
  • 1/2 szklanki cukru białego
  • 1/2 szklanki cukru różanego
  • 1 czubata szklanka mąki tortowej

Sposób wykonania:

Najpierw przygotowujemy kruszonkę. Wszystkie składniki kruszonki wrzucamy do miski i łączymy rękami do konsystencji żwirku. Gotową kruszonkę wkładamy do lodówki.



Obrany i pokrojony rabarbar posypujemy łyżką cukru, mieszamy i odstawiamy na bok. Formę do ciasta o wymiarach 22x22 cm wykładamy papierem do pieczenia na dnie, boki natłuszczamy masłem.



Teraz wbijamy do dużej miski jajka, dodajemy sól, cukier i cukier wanilinowy. Ubijamy całość mikserem na puszystą masę (ok. 5 min).



 Do ubitej masy wlewamy mleko i olej, krótko mieszamy. Wsypujemy przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia. Łączymy składniki mikserem. Ciasto wylewamy na blaszkę i układamy na nim rabarbar odsączony z płynu, który puścił po posłodzeniu. Posypujemy rabarbar kruszonką. 



Tak przygotowany placek wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 180 °C (góra-dół bez termoobiegu) na 45-50 minut (do suchego patyczka). Upieczone ciasto wyjmujemy od razu z piekarnika, studzimy i wykładamy z foremki na paterę.



Ciasto ucierane z rabarbarem i różaną kruszonką gotowe!



Nasze rady:

Placek można upiec z dowolnymi owocami, np. z jabłkami, śliwkami, truskawkami, morelami. Wykorzystujemy owoce sezonowe.

Cukier różany w kruszonce możemy zastąpić cukrem brązowym lub białym.