Zupa gulaszowa

Gulaszowa to jedna z najsmaczniejszych zup w naszym repertuarze. Można ją potraktować jako danie jednogarnkowe, jest tak gęsta i treściwa, pełna mięsa i warzyw. Można ją jadać na co dzień, można też podawać na imprezach na start i zaostrzenie apetytu. Zupa uniwersalna.

Składniki:

Porcja na 6-litrowy garnek

• 60 dkg łopatki wieprzowej lub żeberek
• 1/2 kg kiełbasy wędzonej (śląska, chłopska)
• 20 dkg boczku wędzonego lub wędzone słoniny
• 2 marchewki
• 1 duża pietruszka
• 2 cebule
• 1 por
• 2 duże papryki czerwone
• 1- 2  papryczki chilli
• 5 ziemniaków dużych
• 25 dkg pieczarek
• 2-3 łyżki oleju rzepakowego smalcu
• 2 łyżki przecieru pomidorowego
• łyżka papryki mielonej
• sól, pieprz do smaku
• 1 czubata łyżka cukru
• 2-3 łyżki maggi
• 3 liście laurowe
• 5 ziaren ziela angielskiego
• zaklepka (1/2 szklanki wody +2 łyżki mąki)

Sposób wykonania:

W 4 l wody gotujemy warzywa- marchew, pietruszkę i por w całości, razem z liśćmi laurowymi, zielem angielskim . Całość lekko solimy.

Na głębokiej patelni rozgrzewamy olej. Mięso kroimy w kostkę, wrzucamy na tłuszcz i przyrumieniamy. Dodajemy kiełbasę pokrojoną w półplasterki, boczek w drobną kostkę oraz cebulę również w kostkę. Podsmażamy do zeszklenia cebuli. Na koniec dajemy na patelnię paprykę w proszku i koncentrat pomidorowy. Mieszamy.

Do garnka z warzywami wrzucamy całe dobro z patelni. Patelnię opłukujemy wywarem z garnka, który wlewamy do zupy. Trochę ją solimy i pieprzymy. Wyławiamy por liście laurowe. Przykrywamy garnek pokrywką. Gotujemy zupę ok. godziny, aż mięso będzie bardzo miękkie. Teraz na olej rozgrzany na patelni wrzucamy pieczarki pokrojone w plasterki, lekko podsmażamy, następnie dodajemy obie papryki pokrojone w drobną kostkę. Całość smażymy 10-15 minut, niech trochę zmięknie. Wrzucamy do zupy. Ziemniaki kroimy w kostkę i również wrzucamy do zupy, gotujemy je do miękkości.

Kiedy wszystkie składniki zupy są miękkie, robimy zaklepkę z mąki i wody, zaciągamy nią zupę, 1-2 minuty gotujemy całość i jednocześnie doprawiamy do smaku solą, pieprzem, maggi i cukrem.

Zupa gulaszowa gotowa!

Nasza rada:

Ponieważ gotowanie gulaszowej jest trochę pracochłonne i trwa 2-2,5 godziny proponujemy zrobić jej trochę więcej. Dlatego też w przepisie podałyśmy dużą ilość składników. Nadmiar zupy można zamknąć w słoiku- wlać jeszcze gorącą i dobrze zakręcić. Taką zupę możemy przechowywać w lodówce do 2 tygodni. Możemy również przechowywać ją w zamrażarce do 3 miesięcy. Jeśli natomiast planujemy zrobić gulaszową tylko na raz, zmniejszmy ilość składników o połowę.

 

Rosół z pierożkami z mięsem

Delikatny rosół wieprzowo -drobiowy z małymi pierożkami z mięsa z rosołu. Pyszna propozycja na świąteczny obiad.

Składniki:

Rosół:

• 2 nóżki z kurczaka
• 60 dkg biodrówki z kością
• włoszczyzna ( 3 średniej wielkości marchewki, 1 duża pietruszka, 1 średni seler, 1 por, pęczek natki pietruszki)
• trzy gałązki mrożonego lubczyku lub 2 łyżki maggi, pęczek zielonej pietruszki
• sól, pieprz czarny, ziele angielskie, liść laurowy, dwa kapelusze suszonych grzybów
• 1 cebula w łupinie lub podpieczona na suchej patelni

Farsz:

• mięso z rosołu
• sól i pieprz do smaku
• 2 łyżki bułki tartej
• 1/4 szklanki rosołu
• 1 marchew i pietruszka z rosołu
• 1 duża cebula

Ciasto na pierożki:

• 3 szklanki mąki
• 1 szklanka wrzątku
• 2 łyżki miękkiego masła lub 2 łyżki oleju rzepakowego
• 1 łyżeczka soli

Sposób przyrządzenia:

Nóżki i biodrówkę myjemy, wkładamy do dużego garnka (ok. 5 l). Następnie wrzucamy wszystkie obrane i umyte warzywa w całości. Dodajemy pieprz czarny (10 ziarenek), ziele angielskie (5 ziarenek), 4 liście laurowe, lubczyk, pół pęczka pietruszki i grzybki i zalewamy całość wodą tak, aby zawartość garnka całkowicie przykryć. Rosół po zagotowaniu solimy i zostawiamy na ogniu tylko „mrugający” na co najmniej 1,5 godziny. Po 1,5 godziny przyprawiamy go wg uznania, gotujemy jeszcze godzinę. Po tym czasie przecedzamy go. Doprawiamy do smaku.

Mięso obieramy i razem z jedną marchewką, pietruszką oraz obraną i pokrojoną w cząstki cebulą przepuszczamy przez maszynkę do mielenia. Farsz przyprawiamy solą, pieprzem. Dolewamy odrobinę rosołu i dosypujemy 2 łyżki bułki tartej oraz garść posiekanej natki. Mieszamy. Odstawiamy do lodówki na 1/2 godziny.

Ciasto:

Do wrzątku dodajemy sól, dokładnie mieszamy, aż sól się rozpuści. Następnie do dużej miski przesiewamy mąkę, dorzucamy żółtko i masło lub olej. Mieszamy wszystko łyżką i pomału wlewamy wrzątek. Kiedy składniki wstępnie się połączą zaczynamy ciasto wyrabiać rękami do momentu, aż będzie odchodziło od ręki i będzie gładkie. W końcowej fazie możemy wyrabiać ciasto na stolnicy. Jeśli się będzie kleiło do blatu lekko podsypujemy mąką. Na koniec oprószamy ciasto mąką, zostawiamy na stolnicy przykryte ściereczką na ok. 1/2 godziny, aby " odpoczęło".

Lepimy pierożki.

Wałkujemy ciasto na grubość ok. 2 mm i wykrawamy kółka trochę mniejsze niż na pierogi (np. literatką). 

Nakładamy farsz i zlepiamy tak, jak pierogi, w półkole, ale po zlepieniu łączymy końce każdego pierożka na zakładkę. Ulepione pierożki przykrywamy ściereczką, aby nie wysychały. 

Wstawiamy duży garnek wody, do którego dodajemy 3 ziarenka ziela angielskiego i 2 liście laurowe. Kiedy woda zagotuje się wrzucamy pierożki partiami i doprowadzamy do wrzenia, delikatnie mieszając łyżką, aby nie przywarły do dna garnka. Po wypłynięciu pierożków na wierzch zmniejszamy ogień i delikatnie gotujemy je jeszcze ok. 2 min. Gotowe pierożki odcedzamy, rozkładamy na talerze, zalewamy rosołem i posypujemy  posiekaną drobno natką pietruszki.

Świąteczny rosół drobiowy z pierożkami gotowy!

 

Rosół wieprzowo-drobiowy

Nasza babcia gotowała rosoły zawsze na wiejskiej kurze. Dawniej na wsi było to po prostu mięso dostępne od ręki. Biegające po podwórku:). Świnkę biło się raz do roku i zaprawiało się mięso do słoików, wyrabiało kaszanki, salcesony i kiełbasy.

Z kaczki zawsze babcia gotowała czerninę (pyszną!), gąskę piekła i wytapiała przy okazji świetny smalec.

W dzisiejszych czasach ciężko dostać taką kurę wiejską babciną, hodowaną naturalnie, ale za to mamy łatwy dostęp do różnych innych mięs i możemy ugotować wyborny rosół z mięs mieszanych. Taki drobiowo-wołowy albo gotowany na rurze też jest pyszny! My podamy przepis na rosół z indyka i biodrówki wieprzowej- bardzo smaczny!

Składniki:

• 1 skrzydło i szyja z indyka
• 1 pierś z kurczaka
• 60 dkg biodrówki z kością
• włoszczyzna ( 3-4 średniej wielkości marchewki, 1-2 pietruszki, 1 średni seler, 1 por, pęczek natki pietruszki)
• Sól i cukier po 1 czubatej łyżeczce
• pieprz czarny w ziarenkach -15sztuk
• ziele angielskie -10 kulek
• liść laurowy-6-8 sztuk
• dwa kapelusze suszonych podgrzybków
• 1 cebula w łupinie lub podpieczona na suchej patelni
• maggi do smaku
• 250 g makaronu krajanka

Sposób przyrządzenia:

Mięso myjemy, wkładamy do dużego garnka (ok. 6 l) i zalewamy wodą. Następnie wrzucamy wszystkie obrane i umyte warzywa w całości. Dodajemy pieprz czarny, ziele angielskie, liście laurowe, pęczek pietruszki i grzybki. Rosół po zagotowaniu solimy, słodzimy i zostawiamy na ogniu tylko „mrugający” na co najmniej 2 godziny.

Po tym czasie rosół przecedzamy, przyprawiamy jeszcze maggi i ewentualnie solą i pieprzem do smaku według uznania.

Na talerze dajemy ugotowany makaron, marchewkę pokrojoną w plasterki i rosół.

Rosół drobiowy z makaronem gotowy!

Nasze rady:

Zupę gotujemy odkrytą. Aby rosół był klarowny nie można dopuścić do intensywnego wrzenia, dlatego od początku gotujemy go na małym ogniu.

Jeśli chcemy trochę uzupełnić wygotowany rosół zawsze dolewamy zimną wodę, aby nie stracił klarowności.

Z mięsa pozostałego po gotowaniu rosołu możemy upiec pasztet drobiowy lub tak jak my tym razem ulepić uszka i pierogi do zamrożenia. Zbliżają się święta. Uszka się przydadzą.

Z tej porcji mięsa wyszło nam 1, 2 kg farszu na uszka i pierogi..

 

Żur wiejski babci Zosi

Prosty żur ze smażonymi ziemniakami i dużą ilością kiełbasy podawany często na śniadanie, aby dobrze sycił i dawał moc do ciężkiej pracy przez cały dzień. Żur musiał być kwaśny, zawiesisty. Często okraszany był wytopioną słoniną, której w wiejskich gospodarstwach było pod dostatkiem, a był to tłuszcz powszechnie używany na wsi. Podstawą wiejskiego żurku był zawsze dobry zakwas na mące żytniej grubego przemiału. Używało się go również do innych zup, np. zalewajki. Zupy te były proste, treściwe i bardzo pożywne. Jak to mawiano dawniej „z żuru chłop jak z muru”!

Składniki:

• 1 l bulionu warzywnego lub drobiowego
• 1,5 szklanki zakwasu na żur dobrej jakości
• 1 kiełbasa chłopska
• 1 kiełbasy białe
• 1 duża cebula
• 3 ząbki czosnku
• 1,5 kg ziemniaków
• 30 dkg boczku wędzonego
• 2 łyżki smalcu
• 2 liście laurowe
• garść majeranku
• 3-4 kulki ziela angielskiego
• sól i pieprz do smaku

Sposób wykonania:

Bulion podgrzewamy i wkrawamy do niego pokrojoną w półplasterki białą kiełbasę. Dodajemy liście laurowe oraz ziele angielskie. Podgrzewamy.

Na patelni rozgrzewamy łyżkę smalcu. Wrzucamy na rozgrzany tłuszcz kiełbasę chłopską pokrojoną w półplasterki i cebulę pokrojoną w drobną kostkę. Całość podsmażamy do lekkiego zrumienienia cebuli. Dorzucamy do garnka z bulionem. Zalewamy bulion z kiełbasą zakwasem żurkowym. Posypujemy roztartym w dłoniach majerankiem i dosmaczamy solą oraz dosyć obficie pieprzem. Żur gotowy.

Ziemniaki obieramy, zalewamy zimną wodą, solimy i gotujemy do miękkości. Odcedzamy.

Na patelni, na której smażyłyśmy kiełbasę rozpuszczamy drugą łyżkę smalcu, wytapiamy na nim boczek pokrojony w kostkę. Dorzucamy ziemniaki lekko rozdrobnione i rumienimy je.

Żur możemy podawać na dwa sposoby. Zupę w głębokim talerzu i ziemniaki na małym talerzu obok lub tak jak u naszej babci zrobić kopczyk z ziemniaków na środku głębokiego talerz i oblać go gorącym żurem, czyli tak bardziej po swojsku.

Żur wiejski babci Zosi gotowy!

Nasze rady:

Zakwasu możemy dodawać do żuru tyle ile lubimy. Dodamy więcej niż w naszym przepisie, zupa będzie bardziej zawiesista i kwaśna. Jeśli lubimy delikatniejszą możemy dodać tyko szklankę zakwasu i dosmaczyć żur łyżką maggi.

Zakwasy na żur bywają różne. Wybierajmy, te w których widzimy na dnie mąkę ciemną, grubo mieloną. Taki zakwas będzie najlepszy.

Możemy nastawić sami zakwas, ale do niego będziemy potrzebowali dobrą mąkę, bez tak zwanych wypełniaczy, najlepiej z pewnego źródła. Będziemy mieli pewność, że zakwas nam się uda!

Możemy też dorzucić jajko ugotowane na twardo. To taki trochę obowiązkowy dodatek do żurków. Chciałyśmy pokazać jak jadało się u naszej babci taki prosty, tradycyjny żur codzienny, który najczęściej gotowało się na wodzie lub skórce wędzonej z boczku. My go trochę wzbogaciłyśmy i ugotowałyśmy na bazie bulionu warzywnego.

 

Rosół drobiowy naszej babci

Rosół często gości na naszym stole. Szczególnie w święta i niedziele. Tak się utarło, że bez rosołu nie ma świąt. Cieszy się nieustająco ogromną popularnością i jest jedną z najchętniej serwowanych zup, uwielbianą przez nasze dzieci i wnuki. Dziś ugotujemy delikatny rosół drobiowy na kurzych nóżkach i indyku z dodatkiem płynnego karmelu. Tak jak gotowała go nasza babcia Ksenia. Przepis na karmel podamy również.

• Składniki:
• 2 nóżki + jedna porcja rosołowa z indyka ( skrzydło i szyja)
• pęczek włoszczyzny ( seler, marchew i por)
• trzy gałązki lubczyku mrożonego lub maggi do smaku
• pęczek zielonej pietruszki
• sól, pieprz czarny, ziele angielskie, liść laurowy
• 1 cebula w łupinie lub podpieczona na suchej patelni
• 2 łyżki karmelu płynnego
• 250 g makaronu krajanka

Sposób przyrządzenia:

Nóżki i rosołowe z indyka wkładamy do dużego garnka (ok. 5 l). Następnie wrzucamy wszystkie obrane i umyte warzywa w całości. Dodajemy pieprz czarny (10 ziarenek), ziele angielskie (5 ziarenek), 4 liście laurowe, pół pęczka pietruszki, cebulę w łupinie lub podpieczoną na suchej patelni i lubczyk. Zalewamy całość wodą tak, aby przykryć mięso i włoszczyznę. Rosół po zagotowaniu solimy i zostawiamy na ogniu tylko „mrugający” na co najmniej 1,5 godziny.

Po 1,5 godziny przyprawiamy go wg uznania, gotujemy jeszcze 1/2 godziny. Zupę gotujemy odkrytą i nie dolewamy wody w trakcie gotowania. Aby rosół był klarowny nie można dopuścić do wrzenia, dlatego od początku gotujemy go na małym ogniu.

Po tym czasie przecedzamy go. Przyprawiamy ewentualnie maggi. Wlewamy 2 łyżki karmelu. Na talerze dajemy ugotowany makaron, marchewkę pokrojoną i rosół. Posypujemy wszystko posiekaną pietruszką.

Rosół drobiowy naszej babci z dodatkiem karmelu gotowy!

Nasze rady:

Nasz przepis na płynny karmel pochodzi z książki kucharskiej Mari Disslowej.

https://rajchelewa.blogspot.com/2025/10/karmel-przyprawa-do-zup-i-mies.html

Zupa ogórkowa

Nasza ulubiona zupa. Jedna z najsmaczniejszych zup gotowanych przez naszą babcię Ksenię. Jak już wiele razy wspominałyśmy babcia przed rewolucją żyła w Rosji, gdzie ogórkowa była bardzo popularną zupą, gotowaną na różne sposoby. Babcia najczęściej gotowała ogórkową , którą nazywała „moskiewską” i ta nam najbardziej smakowała. Otóż bazą do tej ogórkowej były oczywiście ogórki kiszone własnej produkcji i uwaga! nerki cielęce. Pyszna była ta ogórkowa. W dzisiejszych czasach bardzo trudno dostać podroby cielęce, więc ogórkowa babci Kseni pozostała wspomnieniem dzieciństwa, ale pamiętamy też inną wersję zupy gotowaną na białych warzywach i ogórkach krojonych w kosteczkę, koniecznie podsmażanych na maśle. Taką dziś ugotujemy, a warto do niej wracać. Jest wyjątkowo smaczna!

Składniki:

• 1 porcja rosołowa z kurczaka plus jedna nóżka lub 3 skrzydełka
• 2 gałązki selera plus średni korzeń selera
• 3-4 korzenie pietruszki (nie pasternak)
• liść laurowy
• 3-4 kulki ziela angielskiego
• mały pęczek natki pietruszki
• 6 średnich kiszonych ogórków (20 dkg)
• 1/2 szklanki soku z ogórków
• 2-3 duże ziemniaki
• szklanka kwaśnej śmietany 18%
• przyprawy: pieprz, sól, maggi
• czubata łyżka mąki
• 2 łyżeczki cukru
• 2 czubate łyżki masła

Sposób przyrządzenia:

Obraną i umytą włoszczyznę (trochę natki odkładamy na później), liść laurowy, ziele angielskie oraz porcję rosołową z kurczaka i nóżkę wrzucamy do garnka, zalewamy zimna wodą (około 2l). Gotujemy wywar 1- 1,5 godziny. W trakcie gotowania lekko solimy wywar.

Następnie przecedzamy wywar  do drugiego garnka. Ziemniaki obieramy, kroimy w kostkę. Wrzucamy na wrzący, przecedzony wywar na ok. 15 min - do miękkich ziemniaków. W międzyczasie przygotowujemy ogórki. Obieramy je ze skórki i kroimy w drobną kostkę. Podsmażamy ogórki na patelni, na czubatej łyżce masła.

 Tak przygotowane ogórki wrzucamy do zupy oraz wlewamy sok w ilości, która zapewni odpowiednią kwaśność zupie. Gotujemy jeszcze chwilkę. Na koniec wlewamy do zupy kwaśną śmietanę połączoną z mąką. Zagęszczamy zupę. Śmietanę należy przed wlaniem do zupy zahartować odrobiną gorącego wywaru. Zdejmujemy garnek z ognia, doprawiamy cukrem, maggi i pieprzem do smaku. Dodajemy jeszcze czubatą łyżkę masła i posypujemy obficie posiekaną natką.

Zupa ogórkowa naszej babci Kseni gotowa!

Nasze rady:

Z mięsa i warzyw pozostałych po wywarze możemy usmażyć kotlety ziemniaczane, nadziewane pysznym farszem.

https://rajchelewa.blogspot.com/2025/10/kotlety-ziemniaczane-nadziewane-miesem.html

Zupa pomidorowa z lanymi kluskami

Lekko słodkawa, w sam raz dla dzieci, taka jaką gotowała mama, na wywarze z drobiu, z lanymi kluseczkami, zabielana słodką śmietanką.

Składniki:

• 2 l wywaru warzywno -drobiowego
• 2 czubate łyżki koncentratu pomidorowego
•  pół pęczka posiekanej natki pietruszki
• szklanka słodkiej śmietanki 30%
• czubata łyżeczka cukru
• sól i pieprz do smaku
• 1 – 2 łyżki maggi

 lane kluski:

• 2 jajka
• 4 czubate łyżki mąki pszennej
• łyżka lub dwie wody

Sposób przyrządzenia:

Nasz wywar zrobiłyśmy z dwóch nóżek i czterech skrzydełek kurczaka. Gotowałyśmy go 2 godziny z włoszczyzną i przyprawami jak do rosołu, czyli liśćmi laurowymi, zielem angielskim i pieprzem.

Wywar drobiowo – warzywny doprowadzamy do wrzenia, dodajemy koncentrat pomidorowy, lekko mieszamy do rozpuszczenia koncentratu. Następnie dodajemy cukier. Na końcu wlewamy śmietankę i przyprawiamy solą, pieprzem oraz maggi.
Teraz przygotowujemy lane ciasto.

Do małego garnuszka wbijamy dwa jajka i wsypujemy mąkę. Dobrze mieszamy jajka z mąką łyżką lub ubijamy mikserem, aż zrobi się jednolite, lejące ciasto. Jeśli będzie za gęste dodajemy trochę wody, jeśli za rzadkie mąkę. Ciasto ma się lać wolno, grubym strumieniem.

Bierzemy lejek (średniej wielkości) i lejemy ciasto przez lejek na gotującą się zupę. Mieszamy zupę od czasu do czasu (przeganiając kluski), robiąc miejsce dla lejących się klusek.
Gotujemy zupę z kluseczkami jeszcze 2-3 minuty. Zdejmujemy z ognia i posypujemy posiekaną natką.

Delikatna zupa pomidorowa z lanymi kluskami gotowa!

 Nasze rady:

Lane kluski możemy gotować osobno w osolonym wrzątku lub lać bezpośrednio do zupy.

Pomidorowa to zupa kwaśna, dlatego dodajemy trochę cukru , aby zrównoważyć kwaskowy smak. Można zamiast cukru dodać zmiksowaną marchewkę z rosołu, która zagęści trochę zupę i ją dosłodzi.

Gospodynie, które robią zaprawy na zimę mogą użyć własnych pomidorów, zupa będzie wówczas bardzo tradycyjna, jak u babci.
   Słodką śmietankę można zastąpić ukwaszoną, ale koniecznie trzeba ją zahartować przed wlaniem do zupy (pomidorowa będzie bardziej wyrazista).

 

Zupa krem z dyni

Prosta, rozgrzewająca, aksamitna zupa jesienna z dodatkiem gruszki i złocistych grzanek.

 
Składniki:

• 1 nieduża dynia hokkaido
• 2 gruszki
• 1 cebula
• 1 papryczka chilli
• ok 1 i 1/2 l wywaru warzywnego lub rosołu
• przyprawy: sól, pieprz czarny mielony, chili, maggi

Sposób przygotowania:

Obieramy dynię ze skóry, wydrążamy pestki, miąższ kroimy w kostkę ok. 2 cm. Gruszki obieramy ze skórki i razem z cebulą rozdrabniamy na cząstki. Wszystko wrzucamy do naczynia żaroodpornego i pieczemy w piekarniku nagrzanym do temp 180 °C 35-45 min ( do miękkości ). 

Następnie upieczone warzywa przekładamy do garnka ( 3l ) i miksujemy. Do aksamitnej pulpy dyniowej dolewamy stopniowo wywar warzywny lub rosół w takiej ilości, aby uzyskać pożądaną konsystencję zupy. Teraz krem dyniowy podgrzewamy i przyprawiamy do smaku solą, pieprzem, chili i odrobiną maggi. 

To wszystko – prosta zupa - krem z dyni gotowa!

 Doskonałym dodatkiem do zupy będą grzanki lub łazanki czy drobny makaron. Naszą dyniową podałyśmy z grzankami i odrobiną papryczki chilli.

Nasze rady:

Dynię hokkaido można upiec ze skórką, tak jak dynię piżmową. Podczas obróbki cieplnej skórka mięknie i można ją jeść, daje się również miksować na aksamitny krem. Zamiast dyni hokkaido można użyć dyni zwykłej czy olbrzymiej, wówczas obieramy skórkę. Na zupę z tego przepisu potrzebujemy ok 1i 1/2 kg dyni olbrzymiej.

Historia dyni zaczęła się w Ameryce Południowej dawno temu. Do Europy sprowadzili ją odkrywcy Nowego Świata w XVI w. Później portugalscy żeglarze zawieźli ją do Azji. Dynia hokkaido, bohaterka naszego przepisu, wyglądem przypomina ogromną cebulę (waży do półtora kilograma), miąższ ma intensywnie pomarańczowy o orzechowym, słodkim smaku. Nadaje się do pieczenia, gotowania i faszerowania. Z miąższu ugotujemy nie tylko zupę, ale upieczemy słodkie muffinki, sernik, usmażymy placki, racuchy, zrobimy risotto, gulasz i leczo.

 Dynia jest główną atrakcją i symbolem święta Halloween spopularyzowanego przez Amerykanów, obchodzonego na całym świecie ostatniego dnia października. W Polsce mówiono na dynię korbol, harbuz lub bania. W niektórych regionach nazwy te funkcjonują do dziś. Maria Monatowa pisała o dyni: "Dynia jest wprawdzie bardzo pospolitą jarzyną, którą jada u nas przeważnie lud wiejski, lub nawet dają bydłu, jednak przyrządzona odpowiednio, jest wcale smaczną i delikatną...". W "Uniwersalnej książce kucharskiej" podaje kilka przepisów na to warzywo, między innymi na dynię duszoną, smażoną, dynię na kwaśno i zupę dyniową z dodatkiem gorzkich migdałów oraz na pyszny budyń dyniowy na parze.

Oto nasze propozycje innych dań z korbola:

https://rajchelewa.blogspot.com/2025/09/kluski-dyniowe-z-dziurka.html

https://rajchelewa.blogspot.com/2024/02/placki-dyniowe.html

Barszcz ukraiński

W naszym domu to zupa niemal kultowa, przyprawiana na słodko – kwaśno, zawsze na kawałku wieprzowiny i koniecznie zabielana kwaśną śmietaną. Jest tak gęsta i treściwa, że może służyć za danie jednogarnkowe. Jedna z najlepszych zup gotowanych przez naszą babcię Ksenię.

Składniki na garnek 5 l:

• 80-90 dkg żeberek wieprzowych
• włoszczyzna (2-3 marchewki, 1 seler, por, cebula w łupince)
• 3 liście laurowe, 6 ziaren ziela angielskiego
• ćwiartka małej kapusty białej
• 2 średnie buraki
• 1 szklanka fasoli białej lub fasola z puszki
• 5 dużych ziemniaków
• 4 ząbki czosnku
• 2 łyżki koncentratu pomidorowego lub szklanka gęstego soku z pomidorów
• sok z jednej cytryny lub 2-3 łyżki octu spirytusowego
• szklanka kwaśnej śmietany
• 2 czubate łyżki mąki
• pęczek koperku
• 2 łyżki majeranku
• sól, pieprz, cukier do smaku
• 2-3  łyżki maggi lub gałązka lubczyku

Sposób wykonania:

Do garnka 5 l dajemy umyte, pokrojone na kawałki mięso i obraną włoszczyznę, liście laurowe i ziele angielskie. Zalewamy zimną wodą, ok. 2 l i wstawiamy na ogień. Wywar powinien gotować się około dwóch godzin (aż żeberka będą miękkie). Po godzinie przyprawiamy wywar łyżką soli. Równocześnie w drugim garnku gotujemy buraki całe, nie obrane ( można je upiec w piekarniku dzień wcześniej). W trzecim garnku gotujemy fasolę, aż będzie miękka. Fasolę należy opłukać, zamoczyć kilka godzin wcześniej i potem w tej samej wodzie, w której się moczyła gotować.

Ziemniaki obieramy i kroimy w kostkę (niezbyt drobną), kapustę szatkujemy. Buraczki ugotowane i obrane trzemy na tarce o grubych oczkach. Gotowy wywar przecedzamy i wrzucamy do niego ziemniaki, kapustę i fasolę razem z wodą, w której się gotowała. Całość gotujemy do miękkości, jeszcze 15 – 20 minut. Mięso z wywaru kroimy lub szarpiemy na kawałki, marchewkę trzemy tak jak buraczki.

Teraz wrzucamy buraki, marchew i mięso do barszczu. Dodajemy koncentrat pomidorowy i zmiażdżony czosnek. Przyprawiamy solą, pieprzem, cukrem i cytryną lub octem do smaku. Dodajemy maggi lub posiekany lubczyk oraz roztarty w dłoniach majeranek. Mąkę łączymy ze śmietaną, hartujemy odrobiną gorącej zupy, zaciągamy zupę. Zdejmujemy barszcz z ognia i posypujemy obficie posiekanym koperkiem.

Barszcz ukraiński gotowy!

Nasze rady:

Nigdy nie wlewamy kwaśnej śmietany bezpośrednio do gorącej zupy ponieważ się zwarzy. Najpierw wlewamy trochę gorącej zupy do kubka ze śmietaną, mieszamy i powoli łączymy z zupą. Babcia Ksenia na sam koniec dodawała do barszczu 2 łyżki masła i to masło niesamowicie podbijało jego smak.

Buraczki do barszczu możemy dodać gotowe ze słoika (wiórki tarte na tarce o grubych oczkach) z domowych zapraw lub kupne. Również możemy użyć do barszczu gotową fasolę z puszki. Skróci to nam czas gotowania zupy.

 

Zupa ogórkowa

Nasza ulubiona zupa. Jedna z najsmaczniejszych zup w kuchni polskiej. Wyrazista w smaku, zaostrzająca apetyt. Ugotowana na dobrym, treściwym wywarze z drobiu doskonała na lato i zimę. Ma w sobie dużo witamin i delikatnego tłuszczyku drobiowego. Przy braku apetytu nic więcej nie trzeba. Postawi na nogi, doda wigoru i chęci do działania każdemu. Zwłaszcza ugotowana na ogórkach kiszonych z domowej spiżarni.

Składniki:

• skrzydło i szyja z indyka
• 4 skrzydełka z kurczaka
• 3 średnie marchewki
• 2 gałązki selera 
• 1/2 małego pora
• 1 mały seler
• 3 suszone grzybki
• 5 kulek ziela angielskiego
• 3 liście laurowe
• 1 cebula w łupinie
• mały pęczek koperku lub natki pietruszki
• 2 ząbki czosnku
• 6 średnich kiszonych ogórków (20 dkg)
• 2/3 szklanki soku z ogórków
• 3 duże ziemniaki
• 200 ml kremówki 30%
• przyprawy: pieprz, sól, maggi lub kostka lubczyku
• czubata łyżka mąki
• 2 łyżeczki cukru
• 2 łyżki masła

Sposób przyrządzenia:

Obraną i umytą włoszczyznę, grzyby, ziele angielskie, liście laurowe, cebulę w łupinie oraz mięso drobiowe wrzucamy do garnka i zalewamy zimna wodą (2, 5l). Gotujemy wywar około 1,5 godziny. W trakcie gotowania lekko solimy wywar. Gotujemy zupę tak jak rosół. Następnie przecedzamy wywar do drugiego garnka, mięso obieramy z kości i odkładamy. Możemy wrzucić je do zupy lub użyć jako farsz do pierogów czy upiec pasztet.

 Marchewkę (2 sztuki) trzemy na tarce o grubych oczkach, ziemniaki obieramy i kroimy w kostkę. Wszystko wrzucamy na gotujący się wywar na ok. 15 min - do miękkich ziemniaków. 

W międzyczasie przygotowujemy ogórki. Ścieramy je razem ze skórką na tarce o grubych oczkach. Następnie podsmażamy je na patelni, na maśle razem z posiekanym czosnkiem. Tak przygotowane ogórki wrzucamy do zupy oraz wlewamy sok w ilości, która zapewni odpowiednią kwaśność zupie. Gotujemy jeszcze chwilkę. Na koniec wlewamy do zupy śmietankę połączoną z mąką. Zagęszczamy zupę. Zdejmujemy garnek z ognia, doprawiamy cukrem, maggi i pieprzem do smaku i posypujemy  posiekaną zieleniną.

Zupa ogórkowa  gotowa!

Nasze rady:

Ogórkowa ugotowana na tak treściwym wywarze ma w sobie tyle smaku i kolagenu, że po wystygnięciu ścina się w galaretkę. Dzięki temu jest tak bogata w wartości odżywcze.

My użyłyśmy do zupy zamiast maggi lubczyk, który w czerwcu zamroziłyśmy według tego przepisu:

https://smaker.pl/przepisy-przetwory/przepis-domowe-kostki-maggi-z-lubczyku,1972021,walek.html

Polecamy również ogórki kiszone własnej roboty:

https://rajchelewa.blogspot.com/2025/07/ogorki-kiszone-do-spizarni.html