Kopytka czyli poznańskie szagówki

Kopytka w Wielkopolsce zwane szagówkami, bo kroi się je „na szagę”, czyli po skosie. Kopytka możemy podawać z różnymi dodatkami: skwarkami, boczkiem, bułką tartą przyrumienioną z masłem, sosem pieczeniowym, ale również na słodko, np. z sosem truskawkowym. Najlepsze są jednak podgrzane na rumiano na masełku -lekko chrupiące z wierzchu, mięciutkie w środku.

Składniki:

• 1 kg ziemniaków
• 1 szklanka mąki + trochę do podsypania
• 1 łyżka mąki ziemniaczanej
• 1 jajko
• 1/2 łyżeczki soli
• 2 łyżki masła

Sposób wykonania:

Ziemniaki obieramy, myjemy, zalewamy wodą, solimy i gotujemy do miękkości. Ugotowane ziemniaki i ostudzone odcedzamy dobrze, przeciskamy przez praskę lub mielimy w maszynce do mięsa. Możemy też dokładnie utłuc, tak aby masa zrobiła się puszysta i kremowa.

Przestudzone ziemniaki łączymy z przesianymi mąkami, solą i jajkiem. Masę wyrabiamy rękami, aż będzie zwarta i nie będzie się do nich kleiła. Ciasta nie wyrabiamy zbyt długo, gdyż zrobi się mokre i trzeba będzie dosypać mąki, a kopytka staną się twarde. Jeśli ziemniaki są mało mączyste, trzeba dodać więcej mąki, ale nie należy przesadzać z jej ilością.

Blat posypujemy mąką, ciasto dzielimy na 3-4 części i formujemy wałeczki. Lekko je spłaszczamy, kroimy ukośne kluseczki.

Kopytka gotujemy partiami, wrzucamy na osolony wrzątek z dodatkiem łyżeczki masła. Po wrzuceniu mieszamy je delikatnie, aby nie przywarły do dna i gotujemy 2-3 minuty na bardzo wolnym ogniu od momentu wypłynięcia.

 Gotowe szagówki wyławiamy łyżką cedzakową na talerze lekko natłuszczone masłem, aby nie przyklejały się do talerzy.

Kopytka czyli poznańskie szagówki gotowe!

Nasze rady:

Używajmy zimnych, dobrze odparowanych ziemniaków do kopytek.

Najlepiej ugotujmy je dzień wcześniej i włóżmy do lodówki, żeby były suche i nie brały zbyt dużo mąki.

Dodawajmy mąkę stopniowo.

Trzymajmy się orientacyjnej proporcji:

na 1 kg ziemniaków ok. 250–300 g mąki

Ale zawsze oceniajmy konsystencję na bieżąco. Wszystko zależy od gatunku i jakości ziemniaków.

Zagniatajmy ciasto krótko. Wymieszajmy składniki tylko do połączenia — jeśli będziemy wyrabiać zbyt długo, kopytka wyjdą twarde.

Smarowidło jak pasztet drobiowy

Z mięsa i warzyw z rosołu możemy robić różne przysmaki – krokiety, pierogi, pasztety, galarety a także proste smarowidła do chleba. Proponujemy dzisiaj takie właśnie smarowidło, idealne na kanapki, bardzo łatwe i błyskawiczne do przygotowania. Nie trzeba go piec smażyć ani gotować, a smakuje jak świetny pasztet.

Składniki:

• mięso drobiowe z rosołu – 1 skrzydło z indyka, 1/2 szyjki z indyka, 2 udka z kurczaka
• 3 marchewki z rosołu
• 1/2 selera z rosołu
• 1/3 szklanki rosołu
• 3 jajka ugotowane na twardo
• sól i pieprz do smaku
• 1 łyżka maggi

Sposób wykonania:

Mięso z rosołu studzimy, obieramy i przekładamy do miski. Dodajemy do niego warzywa z rosołu, pół szklanki ciepłego rosołu, jajka i przyprawy. 

Wszystko rozdrabniamy dokładnie blenderem na papkę. Próbujemy i ewentualnie dodajemy maggi oraz sól i pieprz. Smarowidło ma mieć wyrazisty smak. Zaraz po zblendowaniu będzie trochę rzadkie. Przekładamy takie smarowidło do lodówki na godzinkę, aby stężało i nabrało odpowiedniej konsystencji.

Smarowidło pyszne jak pasztet drobiowy gotowe!

Nasze rady i pomysły na urozmaicenie smarowidła:

W naszym podstawowym przepisie proponujemy klasyczną wersję smarowidła, które smakiem przypomina tradycyjny, domowy pasztet. Traktujemy ją jako bazę, którą możemy dowolnie modyfikować i wzbogacać, tworząc za każdym razem zupełnie nowy wariant. Możliwości jest naprawdę wiele – wystarczy odrobina wyobraźni i nasze ulubione dodatki.

Jeśli lubimy bardziej wyraziste smaki, dodajemy do masy łyżkę koncentratu pomidorowego, który nadaje jej lekkiej kwasowości i pięknego koloru. Chętnie sięgamy też po aromatyczne zioła: majeranek podkreśla tradycyjny charakter smarowidła, a zioła prowansalskie nadają mu nieco śródziemnomorskiego klimatu.

Gdy mamy ochotę na głębszy smak, dodajemy podsmażone pieczarki lub inne grzyby – dzięki nim smarowidło zyskuje wyrazistość i przyjemną wilgotność. Często wzbogacamy je również o zrumienioną cebulkę, która dodaje całości słodyczy i aromatu.

Jeśli natomiast chcemy wprowadzić świeży, zielony akcent, mieszamy smarowidło z pesto pietruszkowym lub bazyliowym. Takie połączenie nadaje mu lekkości i zupełnie nowego, nieoczywistego, nowoczesnego charakteru.

Dzięki tym dodatkom nasze smarowidło z mięsa rosołowego za każdym razem nabiera innego wymiaru – staje się bardziej aromatyczne, wyraziste i dopasowane do naszych kulinarnych upodobań.

 

Wiosenna kapusta duszona

 

Wiosenna kapusta duszona na szybko z kiełbasą i cebulą to doskonały dodatek do obiadu . Sezon na młodą kapustę już pomału się zaczyna warto więc zrobić proste danie, które zachwyci delikatnym smakiem i wiosenną świeżością. My dzisiaj wykorzystamy do naszego dania kapustę stożkową, która jest bardzo delikatna, krucha i w smaku bardzo przypomina młodą kapustę.

Składniki:

•  1 mała główka kapusty stożkowej
• 15 dkg słoniny wędzonej lub wędzonego boczku
• 1 duża cebula 
• 4 kiełbasy cienkie typu frankfurterki lub śląskie
• 1 marchewka
• 2 łyżki smalcu
• 1 czubata łyżka mąki
• sól, pieprz i cukier do smaku
•  3 łyżki soku z cytryny
• 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
• 2 łyżki maggi
• 3 kulki ziela angielskiego
• 2 liście laurowe

Sposób przyrządzenia:

Kapustę szatkujemy niezbyt drobno, wrzucamy do garnka, zalewamy1/2 lub 2/3 szklanki wody. Dodajemy ziele angielskie i liście laurowe. Lekko solimy. Przykrywamy garnek pokrywą. Dusimy kapustę do miękkości, czyli 10-15 minut (w zależności od tego, jak grubo ją pokroiliśmy).

Na głębokiej patelni wysmażamy słoninkę pokrojoną w drobną kostkę na dwóch łyżkach smalcu. Następnie dorzucamy kiełbasę pokrojoną w plasterki niezbyt cienkie, marchew startą na grubych oczkach i cebulę pokrojoną w kostkę. Chwilę podsmażamy, aż cebula się zeszkli.

Wsypujemy na patelnię mąkę i dobrze całość mieszamy, aby powstała gęsta zasmażka. Teraz dorzucamy na patelnię kapustę razem z wodą, w której się gotowała. Mieszamy.

Na sam koniec przyprawiamy kapustę solą, pieprzem, maggi, cukrem i cytryną. Posypujemy posiekaną natką.

Wiosenna kapusta duszona gotowa!

Sos pieczarkowy wyjątkowo kremowy

Delikatne pieczarki duszone w aromatycznym, kremowym sosie to danie, które łączy prostotę z wyjątkową głębią smaku. Użyjemy do niego serka mascarpone zamiast kremówki czy kwaśnej śmietany. Ta przyrządzone pieczarki są doskonałe jako elegancki dodatek do mięsa. Zachwycają aksamitną konsystencją i subtelnym, lekko serowym aromatem.

Składniki:

• 300 g małych pieczarek
• 1 szklanka gorącej wody
• 250 g serka mascarpone
• 3 łyżki masła
• 2 cebule
• 1 łyżka sosu sojowego jasnego
• 1 łyżka maggi
• 1 łyżeczka pieprzu ziołowego
• sól, pieprz do smaku
• mały pęczek natki pietruszki
• 1 łyżka mąki

Sposób wykonania:

Pieczarki myjemy i kroimy w plasterki.

Cebule obieramy i siekamy w drobną kostkę. Szklimy najpierw na patelni na rozgrzanym maśle cebulę i dorzucamy pokrojone pieczarki. Doprawiamy pieprzem, solą, pieprzem ziołowym.






Grzyby podsmażaj do momentu, w którym odparują płyn i zmiękną. Dolewamy wodę, maggi i sos sojowy. Gotujemy przez około 15 minut.






Po tym czasie sos zabielamy serkiem mascarpone. Serek mascarpone musimy zahartować kilkoma łyżkami gorącego sosu, dodać do niego mąkę, dokładnie wymieszać i zaciągnąć nim sos.

Całość dusimy jeszcze przez chwilę. Na koniec doprawiamy solą i jeśli jest taka potrzeba, pieprzem i posypujemy posiekaną pietruszką.

Sos pieczarkowy wyjątkowo kremowy gotowy!

 

Naleśniki na krokiety zaparzane wrzątkiem

Ciasto naleśnikowe na krokiety różni się trochę od ciasta na naleśniki z serem czy dżemem. Musi być na tyle elastyczne i cienkie, by w trakcie zawijania krokietów nie pękało, dlatego najczęściej dodajemy do niego wodę gazowaną. Jest jeszcze jeden sposób, który zapewni nam naleśniki idealne do zawijania krokietów. Ciasto należy zaparzyć wrzątkiem.

Składniki:

• 2 szklanki mleka
• 320 g mąki pszennej
• 2 łyżki oleju
• olej do smażenia
• 2 jajka
• szklanka gorącej, przegotowanej wody
• szczypta soli

Sposób wykonania:

Składniki ciasta powinny mieć temperaturę pokojową.

Mleko przelewamy do miski. Wbijamy jajka, dodajemy sól i dokładnie roztrzepujemy całość rózgą. Wsypujemy przesianą mąkę, wlewamy 2 łyżki oleju. Mieszamy całość do połączenia składników. Masa ma być gładka, bez grudek. Na koniec cienkim strumieniem wlewamy gorącą wodę, mieszamy intensywnie. Gotowe ciasto odstawiamy na 15-20 minut.

Ciasto na naleśniki do krokietów jest dosyć rzadkie, o konsystencji kremówki, dzięki temu naleśniki wychodzą cieniutkie.

Ilość mąki możemy regulować, aby uzyskać odpowiednią gęstość ciasta.

Rozgrzewamy dobrze patelnię, natłuszczamy ją olejem tylko trochę i wlewamy porcję ciasta. Rozprowadzamy po całej powierzchni patelni. Naleśniki na krokiety mają być jak najcieńsze. Nie musimy ich przyrumieniać ponieważ będziemy je jeszcze podsmażać po napełnieniu farszem.

Nasze naleśniki smażyłyśmy na patelni o średnicy 20 cm. Wyszło nam z tej porcji ciasta 25 naleśników.

Domowy majonez

Najlepszy domowy majonez własnej roboty, gęsty, bez ulepszaczy, gotowy w pięć minut. Można przyprawić go na wiele sposobów, według własnych upodobań kulinarnych. Z dodatkiem szczypty kurkumy będzie miał piękny kolor.

Składniki:

• jajko L
• czubata łyżeczka cukru
• 1/2 łyżeczki soli
• szklanka oleju (w przybliżeniu)
• kurkuma szczypta (dla pięknego koloru)
• łyżeczka soku z cytryny
• łyżeczka musztardy

Sposób wykonania:

Do wysokiego naczynia, np. słoiczka 0,5 l wbijamy jajko i dodajemy cukier, sól, musztardę, sok z cytryny oraz kurkumę. Następnie blenderem miksujemy składniki w słoiczku. Kiedy są już dobrze połączone dolewamy cienkim strumieniem olej, nie przerywając miksowania, aż wyczerpiemy cały olej i masa zgęstnieje.

Majonez domowej roboty gotowy!

Nasze rady:

Ilość oleju podajemy w przybliżeniu. Wszystko zależy od wielkości jajka, czasami trzeba dolać nieco więcej niż szklankę.

Wszystkie składniki majonezu powinny mieć temperaturę pokojową, aby majonez w trakcie blendowania nam się nie zwarzył.

Uszka z mięsem do zamrożenia

Uszka z mięsem drobiowo -wieprzowym, idealne do barszczu czerwonego. Prosty farsz i delikatne ciasto, które doskonale się mrozi. Warto ulepić więcej uszek za jednym razem i mieć ich zapas w zamrażarce. Zawsze się przydadzą. W naszym domu podawało się takie pierożki i z barszczem w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia.

Składniki:

farsz:

• 40 dkg ugotowanego mięsa
• 2 łyżki posiekanej drobno natki pietruszki
• 1 marchew z rosołu
• 1/4 selera z rosołu
• 1 pietruszka z rosołu
• 3-4 łyżki rosołu
• 1 mała cebula
• czubata łyżka masła
• 1 łyżka maggi
• sól, pieprz do smaku
• 2 łyżki bułki tartej

ciasto na uszka:

• 3 szklanki mąki (nie czubate) typ 500 + mąka do podsypywania
• 1 szklanka wrzątku
• 3 łyżki oleju rzepakowego
• łyżeczka soli

Sposób przyrządzenia:

Ciasto:

Do wrzątku dodajemy sól, dokładnie mieszamy, aż się rozpuści. Następnie do dużej miski przesiewamy mąkę i wlewamy olej. Mieszamy wszystko łyżką i pomału wlewamy wrzątek. Mieszamy dalej, kiedy składniki wstępnie się połączą zaczynamy ciasto wyrabiać ręcznie. Możemy przełożyć je na stolnicę i wyrabiać dalej do momentu, aż będzie odchodziło od ręki i będzie gładkie. Jeśli w trakcie wyrabiania będzie się kleiło podsypujemy niewielką ilością mąki. Ciasto na uszka jest luźne, miękkie i należy wyrabiać je delikatnie. Na koniec oprószamy ciasto mąką, zostawiamy w misce przykryte ściereczką na ok. 1/2 godziny, aby ” odpoczęło”.

Farsz: 

Mięso i warzywa przepuszczamy przez maszynkę do mięsa. Dodajemy do niego rosół, maggi, posiekaną natkę, bułkę tartą i przyprawy. Cebulę kroimy w drobną kostkę, podsmażamy na rumiano na maśle, lekko studzimy i dodajemy do farszu. Dokładnie wyrabiamy masę, najlepiej rękoma. Próbujemy, czy jest wystarczająco przyprawiona. Farsz musi być wyrazisty w smaku. Odkładamy farsz do lodówki, aby nieco stężał.

Lepimy uszka.

Ciasto wałkujemy cieniutko i kroimy na kwadraty o boku 3 cm (można robić nieco większe-4 cm). Dawniej każda gospodyni lepiła malutkie uszka – im mniejsze tym bardziej dumna była z nich, a goście podziwiali jej kunszt kulinarny i zręczność. Małe porcje nadzienia nakładamy na każdy kwadracik i składamy ciasto po przekątnej. 

Dokładnie sklejamy brzegi-powstaje trójkąt, którego dwa końce łączymy i mamy gotowe małe uszko. Ulepione pierożki układamy na tackach podsypanych obficie mąką tak, aby nie stykały się ze sobą. Tacki pełne uszek wkładamy do zamrażarki na 3-4 godziny. Po tym czasie możemy je przełożyć do woreczków foliowych i ponownie włożyć do zamrażarki.

Uszka z mięsem do zamrożenia gotowe!

Nasze rady:

Uszka wyjęte z zamrażarki gotujemy tak jak świeże, lecz trochę dłużej. Nie rozmrażamy ich przed wrzuceniem do wrzątku. Ciasto zaparzane wrzątkiem jest miękkie, ale mocne i doskonale nadaje się do zamrażania bez wstępnego obgotowywania. Uszka zamrażane w ten sposób smakują jak świeżo ulepione. Warto ulepić sobie trochę uszek na zapas. Szczególnie w okresie przed świętami, kiedy mamy dużo pracy takie zapasy bardzo się przydają.

Do farszu użyłyśmy mięsa z indyka i biodrówki wieprzowej oraz piersi z kurczaka, z których nagotowałyśmy gar rosołu.  

https://rajchelewa.blogspot.com/2025/11/roso-wieprzowo-drobiowy.html

 

Pieczone buraki.

Doskonałe do barszczu czerwonego, ćwikły i wszelakich surówek.

Składniki:

• 8-10 buraków jednakowej wielkości
• 1/4 szklanki oleju rzepakowego

Przygotowanie:

Warto upiec buraki w łupinach w piekarniku, a potem użyć je do sałatki lub barszczu. Buraki z pieca mają głębszy, szlachetniejszy smak niż gotowane. Nie tracą też tylu wartości odżywczych. Zatrzymują intensywny, rubinowy kolor.

Do pieczenia wybieramy bulwy mniej więcej równej wielkości, aby czas pieczenia był taki sam. Myjemy dobrze buraki, osuszamy i smarujemy olejem, trzeba je trochę natłuścić. Zawijamy szczelnie w folię aluminiową i pieczemy w temperaturze 200 °C do miękkości, czyli od 50 do 90 minut.

 Czas pieczenia zależy od wielkości buraków. Patyczkiem do szaszłyków sprawdzamy, czy są miękkie. Jeśli patyczek wbijany, wchodzi miękko w buraka, burak jest upieczony.

Studzimy buraki, obieramy z łupin i gotowe!

 

Pesto bazyliowe

Mamy w lipcu sezon na zioła z ogródka. Wyrosła nam piękna, dorodna bazylia, jest jej dużo. Postanowiłyśmy zrobić pesto bazyliowe, które będzie wykorzystywane do różnych potraw: makaronów, sałatek i prostych kanapek również do pizzy.

Składniki:

• 80 g świeżej bazylii (listków)
• 80 g orzechów włoskich
• 6-8 łyżek oliwy z oliwek lub ulubionego oleju, np. dyniowego, słonecznikowego
• 2/3 łyżeczki soli
• 1 czubata łyżka cukru
• sok z 1/2 cytryny

Sposób wykonania:

Orzechy włoskie, oliwę sok z cytryny i przyprawy przekładamy do wysokiego naczynia lub malaksera.

Bazylię przebieramy, oddzielamy listki od łodyżek i wrzucamy do reszty składników same liście bazylii.

Całość miksujemy blenderem do konsystencji żwirku. Próbujemy i ewentualnie doprawiamy jeszcze cukrem i solą.

Pesto przekładamy do wyparzonego słoiczka, ubijamy i zalewamy po wierzchu oliwą lub olejem. Przechowujemy w lodówce kilka dni. Możemy też pesto poporcjować i zamrozić.

Pesto bazyliowe gotowe!

 

Sos tzatziki

 

Doskonały do mięs z grilla i kanapek z wędliną. Sos, który zastąpi musztardę czy ketchup. W wersji domowej jest zdrowy i wyśmienity. Trudno mu się oprzeć!

  Składniki:

• 1 duży jogurt grecki 0,5l
• 3 ząbki czosnku
• 2 ogórki świeże średnie
• mały pęczek posiekanego koperku
• 2 łyżki oleju słonecznikowego lub rzepakowego
• łyżka soku z cytryny
• sól, pieprz, papryka czerwona słodka

Sposób przygotowania:

  Jogurt przekładamy na sitko z drobnymi oczkami lub o większych oczkach, wyłożone gazą i odsączamy z nadmiaru płynu.
Ogórki obieramy ze skórki i trzemy na tarce o grubych oczkach, lekko solimy.
Również odsączamy z wody na sitku. Tak przygotowany jogurt i ogórki przekładamy do miski. Dodajemy zmiażdżony czosnek, olej, sok z cytryny i przyprawiamy do smaku solą, pieprzem, czerwoną papryką. Dokładnie mieszamy, dodajemy posiekany koperek( dwie spore garści ).
Gotowy sos wkładamy do lodówki na godzinkę przed podaniem, aby się schłodził. Będzie smaczniejszy.

 Nasze rady:

  Można zrobić tzatziki w innej wersji, równie smacznej, zastępując świeże ogórki małosolnymi. Sos będzie pyszny.
   Ogórków małosolnych nie odsączamy.
Ogórki świeże należy posolić, chwilę odczekać i dobrze wycisnąć z nadmiaru wody. Sos będzie gęsty, nie podejdzie wodą.
 Zamiast oleju można dodać oliwę z oliwek, tak jak w oryginalnym przepisie.

 

Młoda kapusta na ciepło

Młoda kapusta na ciepło, zaprawiona zaklepką z masła i mąki, przyprawiona słodko-kwaśno odrobiną soku z cytryny i posypana dużą ilością koperku to nasz ulubiony dodatek do obiadu. Do niej młode ziemniaczki, jakiś kotlecik i nic więcej nie trzeba. Proste, wyśmienite danie!

Składniki:

• 1/2 główki młodej kapusty- 450 g poszatkowanej
• 10 dkg boczku wędzonego
• 1 kiełbasa wędzona, np. śląska 
• 1 duży pęczek koperku
• 2-3 liście laurowe
• 4-6 kulek ziela angielskiego
• 1 czubata łyżka masła
• 1 dobra łyżka mąki pszennej
• sok z 1/2 cytryny
• sól, pieprz do smaku
• 1 czubata łyżeczka cukru
• 1 łyżka maggi lub kilka listków lubczyku

Sposób wykonania:

Kapustę obieramy z wierzchnich, mocno zielonych liści, myjemy i szatkujemy dosyć drobno.

Boczek i kiełbasę kroimy w drobną kostkę. Rozgrzewamy patelnię 28 cm średnicy i wysmażamy na niej boczek z kiełbasą.

 

W tym czasie kroimy cebulę w kostkę i dorzucamy na patelnię. Smażymy całość chwilę.

Dodajemy poszatkowaną kapustę. Zalewamy kapustę 1/2 szklanki gorącej wody, przyprawiamy solą pieprzem. Dodajemy na patelnię ziele angielskie, posiekany lubczyk lub maggi oraz liście laurowe. Dusimy kapustę 10 minut pod przykryciem.

W małej miseczce rozcieramy miękkie masło z mąką, aż pozbędziemy się grudek. Tak przygotowaną zaklepką zaciągamy kapustę i przyprawiamy sokiem z cytryny, cukrem, pieprzem i ewentualnie jeszcze solą. Wyłączamy ogień, zasypujemy kapustę posiekanym koperkiem.

Młoda kapusta na ciepło gotowa!   

 

Młode ziemniaki z patelni

Młode ziemniaki ugotowane następnie podsmażone na wędzonej słonince i boczku, posypane obficie koperkiem to doskonały dodatek do na przykład schabowego albo wiosennej zupy botwinkowej. Czasami u babci jadało się takie ziemniaczki z maślanką czy samą mizerią. Proste i pyszne danie tradycyjne z kuchni polskiej.

Składniki:

• 2 kg małych młodych ziemniaków
• 10 dkg wędzonej słoniny
• 20 dkg wędzonego chudego boczku
• łyżeczka soli
• szczypta pieprzy ziołowego
• szczypta papryki czerwonej
• pęczek koperku

Sposób wykonania:

Ziemniaki szorujemy dokładnie, nie skrobiemy chyba, że mają bardzo grubą skórkę. Przekładamy do garnka, zalewamy wodą, solimy i gotujemy do miękkości (około 15 minut od zagotowania). Odcedzamy.

Na dużej patelni podgrzewamy pokrojoną w drobną kostkę słoninę i boczek. Zaczynamy wytapianie słoniny i boczku od lekko nagrzanej patelni i wytapiamy je na umiarkowanym ogniu.

Na tak przygotowany tłuszcz wrzucamy odcedzone ziemniaki. Jeśli mamy nieco większe ziemniaki kroimy je na pół. Przyprawiamy je pieprzem ziołowym i papryką. Chwilę podgrzewamy, aż się lekko zrumienią. Na koniec posypujemy ziemniaki posiekanym koperkiem.

Młode ziemniaki z patelni gotowe!

Nasze ziemniaki podałyśmy do botwiny z przepisu: