Barszcz czerwony zabielany z ziemniakami

 Tak się kiedyś jadało, prosto i smacznie. Ten barszcz zabielony kwaśną śmietaną plus ziemniaki podsmażane na boczku to obiad naszego dzieciństwa. Nie można go zapomnieć. Dzisiaj wśród dań wyszukanych, często egzotycznych babciny barszczyk z pyrkami zawsze będzie mile widziany na naszych stołach tak jak pierogi, bigos czy żurek.

Składniki:

• 60 dkg żeberek
• 4 średnie buraki podłużne-opolskie
• włoszczyzna (marchew, seler, pietruszka, por)
• 2 łyżki octu spirytusowego
• 2 ząbki czosnku
• sól, pieprz do smaku
• 2 łyżki maggi
• 1/2 szklanki koncentratu buraczanego
• 1 łyżka cukru
• 2 grzybki suszone
• 2 liście laurowe
• 4-5 ziarenek ziela angielskiego
• 1 czubata łyżka majeranku suszonego
• 200 ml kremówki 30%
• 3 łyżki posiekanej natki pietruszki
• 20 dkg boczku wędzonego
• 1 czubata łyżka smalcu
• 1 kg ziemniaków

Sposób wykonania:

Umyte żeberka wkładamy do garnka, zalewamy 2 l wody, zagotowujemy, w trakcie gotowania szumujemy wywar i zmniejszamy ogień. Dodajemy obraną i umytą włoszczyznę, skórkę z boczku i grzybki. Solimy zupę, wrzucamy liście laurowe i ziele angielskie. Gotujemy zupę pod przykryciem, aż mięso będzie miękkie. Pokrywka ma być uchylona, a zupa ma tylko mrugać. Ugotowane żeberka wyjmujemy z garnka i dokładamy buraczki ( obrane i pokrojone w plasterki ).

 Kiedy warzywa są już miękkie wlewamy do barszczu koncentrat buraczany. Barszcz w tym momencie uzyska głęboki, buraczkowy kolor. Zmniejszamy mocno ogień, aby nie gotować intensywnie barszczu, bo straci kolor. 

Przyprawiamy zupę – dodajemy zmiażdżony czosnek, majeranek, ocet, cukier, doprawiamy do smaku solą i pieprzem oraz maggi. Na koniec przecedzamy barszcz i zabielamy go kremówką. Podgrzewamy barszcz tak, żeby się nie zagotował. Posypujemy posiekaną natką.

Ziemniaki obrane gotujemy do miękkości . Na patelni rozgrzewamy tłuszcz, wytapiamy na nim boczek pokrojony w kostkę, aż się przyrumieni. Dorzucamy na patelnię ugotowane i utłuczone ziemniaki. Lekko podsmażamy. Podajemy z barszczem zabielanym tak jak lubimy, czyli osobno lub w zupie.

Barszcz czerwony zabielany z ziemniakami gotowy!

Racuchy drożdżowe z jabłkami – puszyste, rumiane, jak u mamy

 Są takie smaki, do których wracamy przez całe życie. U nas w domu należały do nich właśnie racuchy drożdżowe z jabłkami, takie, jakie robiła nasza mama. Puszyste, rumiane, mięciutkie w środku, z kawałkami lekko kwaskowych jabłek. Posypane cukrem pudrem, jeszcze ciepłe, znikały z talerza szybciej, niż zdążyły porządnie przestygnąć.

To były prawdziwe racuchy, na drożdżach, a nie żadne tam szybkie placuszki na proszku do pieczenia. Wymagały trochę cierpliwości, bo ciasto musiało swoje odstać i porządnie wyrosnąć. Ale przecież w dawnej kuchni nikt się tak bardzo nie spieszył. Mama nastawiała rozczyn, obierała jabłka, a potem już tylko pilnowała patelni. W całym domu pachniało smażonym ciastem, a my kręciliśmy się w pobliżu, czekając na pierwszą porcję.

Składniki:

• 1,5 szklanki mąki pszennej tortowej (około 240 g)
• 1 szklanka pełnotłustego mleka (250 ml)
• 1 łyżka cukru
• 1 jajko
• 20 g świeżych drożdży
• szczypta soli
• 1 duże, najlepiej lekko kwaskowe jabłko
• 2 łyżki soku z cytryny
• olej do smażenia
• cukier puder do posypania

Szklanka o pojemności 250 ml.

Sposób wykonania:

Mleko lekko podgrzewamy. Powinno być letnie, a nie gorące, ponieważ zbyt wysoka temperatura może zaszkodzić drożdżom. Odlewamy połowę mleka do niedużej miski, wkruszamy drożdże, dodajemy cukier oraz czubatą łyżkę mąki. Całość dokładnie mieszamy, aż drożdże się rozpuszczą.

Przykrywamy miskę ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce na około 10–15 minut. Rozczyn powinien się spienić i wyraźnie zwiększyć objętość. To znak, że drożdże zaczęły pracować.

Do dużej miski przesiewamy pozostałą mąkę. Dodajemy jajko, resztę letniego mleka, szczyptę soli oraz wyrośnięty rozczyn. Wszystko dokładnie mieszamy łyżką, aż powstanie jednolite, dość gęste ciasto bez grudek.

Ciasto drożdżowe na racuchy powinno być gęstsze niż naleśnikowe, ale na tyle miękkie, aby dało się je swobodnie nabierać łyżką. Przykrywamy miskę i odstawiamy na około 20–30 minut, a w razie potrzeby nieco dłużej. Ciasto powinno wyraźnie zwiększyć objętość, najlepiej mniej więcej dwukrotnie.

Jabłko obieramy, usuwamy gniazdo nasienne i kroimy miąższ w drobną kostkę. Skrapiamy sokiem z cytryny, aby nie ściemniało i zachowało przyjemną, lekko kwaskową nutę.

Do wyrośniętego ciasta dodajemy pokrojone jabłko i delikatnie mieszamy łyżką. Ciasto nieco opadnie, ale nie ma powodu do obaw. Podczas smażenia racuchy ponownie urosną i będą puszyste.

Na patelnię wlewamy olej, tak aby pokrywał całe dno dość grubą warstwą. Rozgrzewamy go na średnim ogniu. Olej nie może być zbyt zimny, bo racuchy nasiąkną tłuszczem, ani zbyt gorący, ponieważ szybko zrumienią się z zewnątrz, pozostając surowe w środku.

Ciasto nabieramy łyżką i wykładamy niewielkie porcje na rozgrzany olej. Zachowujemy odstępy, ponieważ racuchy podczas smażenia rosną. Smażymy partiami, na średnim ogniu, po kilka minut z każdej strony, aż będą pięknie rumiane i dobrze wypieczone w środku.

Gotowe racuchy przekładamy na talerz wyłożony ręcznikiem papierowym, aby odsączyć nadmiar tłuszczu. Jeszcze ciepłe posypujemy cukrem pudrem.

Racuchy drożdżowe z jabłkiem gotowe!

Podajemy od razu, póki są ciepłe, mięciutkie i pachnące. Do szklanki mleka, kakao albo zwykłej herbaty pasują doskonale. Z podanej porcji otrzymamy około 20 niedużych racuszków, w sam raz na rodzinny podwieczorek.

Nasze rady:

• Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową. Mleko lekko podgrzewamy, ale nie przegrzewamy. Zimne jajko czy mleko prosto z lodówki mogą spowolnić wyrastanie ciasta.
• Drożdże muszą być świeże i aktywne. Dobry rozczyn powinien się spienić. Jeśli po 15 minutach nic się z nim nie dzieje, drożdże mogą być nieaktywne i racuchy nie wyrosną tak, jak powinny.
• Nie przyspieszamy wyrastania na siłę. Najlepiej postawić miskę w ciepłym, osłoniętym miejscu. Możemy też skorzystać z piekarnika ustawionego na około 25–30°C, o ile temperatura jest stabilna i nie za wysoka.
• Nie robimy zbyt dużych placuszków. Mniejsze racuchy łatwiej równomiernie usmażyć, a przy tym ładnie wyrastają i pozostają puszyste.
• Wybieramy jabłko o wyrazistym smaku. Lekko kwaskowe odmiany świetnie równoważą słodycz ciasta. Jeśli jabłko jest bardzo soczyste, kroimy je w drobną kostkę i nie dodajemy nadmiaru soku, który mógłby rozrzedzić ciasto.

Smacznego! Niech pachnie w kuchni jak za dawnych lat, kiedy mama smażyła racuchy, a wszyscy czekali przy stole na swoją porcję.

Żeberka duszone w tłuszczu

 To jest obiad, który przypomina dawną, babciną kuchnię. Na piecu albo w piekarniku powoli dochodziło mięso, cebulka miękła w tłuszczu, a po całym domu roznosił się zapach majeranku, czosnku i przypraw. Takie właśnie są nasze żeberka duszone w smalcu – swojskie, porządne i bez udawania, że to kuchnia dietetyczna!

To nie jest danie na liczenie kalorii, ale przecież od czasu do czasu można sobie pozwolić na prawdziwą ucztę. Zwłaszcza gdy na stole czekają takie żeberka, podane z ziemniakami, kluskami śląskimi albo kromką świeżego chleba do wybierania pysznego sosu. Po takim obiedzie niejeden domownik poprosi o dokładkę!

Składniki:

Żeberka:

• 1 kg żeberek wieprzowych
• 1 duża cebula
• 2 liście laurowe
• 4–5 kulek ziela angielskiego
• kilka świeżych grzybów lub garść suszonych grzybków
• 100 g smalcu

Marynata:

• 3 czubate łyżki ketchupu
• 1 czubata łyżka musztardy sarepskiej
• 1 łyżka sosu sojowego
• 1 łyżka majeranku
• 1 łyżeczka pieprzu ziołowego
• ½ łyżeczki mielonej kolendry
• ½ łyżeczki soli
• ½ łyżeczki grubo mielonego pieprzu
• 2 duże ząbki czosnku

Sposób przygotowania:

W misce mieszamy ketchup, musztardę sarepską, sos sojowy, majeranek, pieprz ziołowy, kolendrę, sól i grubo mielony pieprz. Czosnek obieramy, przeciskamy przez praskę i dodajemy do marynaty. Wszystko dokładnie mieszamy.

Żeberka kroimy na mniejsze porcje, myjemy w razie potrzeby i dokładnie osuszamy papierowym ręcznikiem. Każdy kawałek starannie obtaczamy w marynacie. Przykrywamy naczynie i wstawiamy do lodówki na minimum kilka godzin, a najlepiej na całą noc. Dzięki temu mięso nabierze aromatu przypraw.

Piekarnik rozgrzewamy do 180°C, najlepiej w trybie góra-dół. Połowę smalcu kroimy na kawałki i rozkładamy na dnie naczynia żaroodpornego. Układamy na nim zamarynowane żeberka wraz z całą pozostałą marynatą.

Cebulę obieramy i kroimy w piórka. Rozkładamy ją na żeberkach. Dodajemy liście laurowe, ziele angielskie oraz grzyby. Suszone grzyby wcześniej płuczemy i namaczamy, a następnie odcedzamy. Na wierzchu rozkładamy pozostały smalec.

Naczynie przykrywamy pokrywką lub szczelnie folią aluminiową. Wstawiamy do piekarnika i pieczemy przez około 2 godziny. W tym czasie mięso powoli mięknie, a smalec, cebula i marynata tworzą aromatyczny sos.

Po 2 godzinach ostrożnie zdejmujemy przykrycie i zmniejszamy temperaturę do 150°C. Pieczemy jeszcze od 30 do 60 minut, aż żeberka będą bardzo miękkie, a ich wierzch ładnie się przyrumieni. Czas zależy od grubości kawałków i rodzaju mięsa. Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko, ponownie przykrywamy naczynie.

Gotowe żeberka wyjmujemy z piekarnika i pozostawiamy na kilka minut, żeby soki w mięsie się uspokoiły. Podajemy gorące, polane cebulowo-grzybowym sosem. Najlepiej smakują z ziemniakami, kluskami śląskimi, kopytkami albo pajdą wiejskiego chleba.

Żeberka duszone w tłuszczu gotowe!

Nasze rady:

• Marynata potrzebuje czasu. Jeśli możemy, zostawmy żeberka w lodówce na całą noc. Przyprawy lepiej wnikną w mięso, a gotowe danie będzie bardziej aromatyczne.
• Grzybki robią swoje. Suszone grzyby nadadzą sosowi głębszy, leśny aromat. Wodę z ich moczenia można dodać w niewielkiej ilości po przecedzeniu przez drobne sitko.
• Nie spieszmy się z pieczeniem. Żeberka powinny być miękkie i łatwo odchodzić od kości. Jeśli po wyznaczonym czasie nadal są twardawe, pieczemy je dłużej pod przykryciem.
• Uważajmy z solą. Sos sojowy, ketchup i musztarda już zawierają sól, dlatego przed pieczeniem nie warto przesadzać z jej ilością.

Kluski śląskie grzybki

 Kluski śląskie z charakterystyczną dziurką to klasyka domowej kuchni. Robimy je z ugotowanych ziemniaków i mąki ziemniaczanej, pilnując odpowiednich proporcji, dzięki którym wychodzą miękkie, delikatne i sprężyste. Pasują do sosu pieczeniowego, gulaszu i tradycyjnych zrazów wołowych, ale smakują również polane masłem lub podane na słodko.

Tym razem przygotowujemy kluski śląskie w nieco innej odsłonie. Dodajemy do nich puder z suszonych podgrzybków, który nadaje im piękny grzybowy aromat i sprawia, że zwykły dodatek do obiadu zamienia się w coś wyjątkowego. Formujemy je w małe kuleczki, a zamiast palcem robimy wgłębienia nakrętką od butelki. Dzięki temu nasze kluski przypominają małe grzybki i pięknie prezentują się na talerzu.

To prosty, swojski przepis, który warto zachować w domowym zeszycie. Przyda się szczególnie jesienią, kiedy w kuchni pachnie suszonymi grzybami, ale takie kluski możemy przygotowywać przez cały rok.

Składniki:

• 500 g obranych ziemniaków
• około 125 g mąki ziemniaczanej (kartoflanki), czyli mniej więcej 1/2 szklanki
• 1 jajko
• 1 łyżka pudru z suszonych podgrzybków
• szczypta soli do ciasta
• sól do osolenia wody

Sposób wykonania:

Niedużą garść suszonych podgrzybków mielimy w młynku na drobny puder. Następnie przesiewamy go przez sitko, aby pozbyć się większych kawałków. Odmierzamy 1 łyżkę.

Ziemniaki obieramy, gotujemy w osolonej wodzie do miękkości, a następnie dokładnie odcedzamy. Jeszcze ciepłe przeciskamy przez praskę lub bardzo starannie tłuczemy, aby nie pozostały grudki.



Ziemniaki przekładamy do miski i wyrównujemy ich powierzchnię. Dzielimy masę na cztery równe części. Jedną część wyjmujemy, a w powstałe miejsce wsypujemy mąkę ziemniaczaną. Następnie dokładamy odłożone ziemniaki. To tradycyjny sposób odmierzania mąki do klusek śląskich.

Dodajemy puder z suszonych podgrzybków, jajko i szczyptę soli. Krótko wyrabiamy ręką, tylko do połączenia składników. Ciasto powinno być miękkie, jednolite i plastyczne. Nie wyrabiamy go zbyt długo, aby kluski nie stały się twarde.



Z ciasta odrywamy małe porcje i toczymy w dłoniach kulki wielkości orzecha włoskiego. Układamy je na desce lub stolnicy lekko oprószonej mąką ziemniaczaną. Za pomocą czystej nakrętki od małej butelki delikatnie robimy wgłębienie w każdej kulce, nadając kluseczkom kształt małych grzybków.



W dużym garnku zagotowujemy wodę i solimy ją. Kluski wkładamy partiami do wrzątku, delikatnie mieszamy lub lekko potrząsamy garnkiem, aby nie przywarły do dna. Gdy wypłyną na powierzchnię, zmniejszamy ogień i gotujemy je jeszcze około 3–5 minut, zależnie od wielkości. Woda powinna tylko lekko mrugać, a nie gwałtownie wrzeć.



Ugotowane kluski wyjmujemy łyżką cedzakową lub ostrożnie odcedzamy. Podajemy od razu, najlepiej z gorącym sosem pieczeniowym, gulaszem albo duszonym mięsem.



Kluski śląskie grzybki gotowe!

Z 500 g ziemniaków otrzymamy około 35–40 małych klusek, w zależności od wielkości.

Z czym podawać kluski śląskie grzybki?

Najlepiej smakują z sosem pieczeniowym, sosem grzybowym lub gulaszem wołowym. Możemy podać je również do zrazów wołowych i modrej kapusty, tworząc obiad inspirowany tradycyjną kuchnią śląską. Grzybowy aromat klusek świetnie komponuje się z duszonym mięsem i ciemnymi, esencjonalnymi sosami.

Nasze rady:

• Proporcje ziemniaków i mąki. Tradycyjnie stosujemy zasadę trzech części ziemniaków na jedną część mąki ziemniaczanej, licząc objętość masy ziemniaczanej. To dobry punkt wyjścia, ale wilgotność ziemniaków może się różnić. Ważne, aby ziemniaki były dobrze odcedzone.
• Jakie ziemniaki wybrać? Najlepiej sprawdzają się ziemniaki mączyste, które po ugotowaniu nie są wodniste. Dzięki nim ciasto łatwiej się formuje, a kluski zachowują kształt.
• Nie wyrabiajmy ciasta na zapas. Kluski najlepiej formować i gotować niedługo po przygotowaniu masy. Jeśli ciasto zbyt długo stoi, może stać się wilgotne i trudniejsze do obró.bki.
• Jak przygotować kluski wcześniej? Jeśli chcemy zrobić je 1–2 godziny przed obiadem, układamy surowe kluski pojedynczą warstwą na tacy lekko oprószonej mąką ziemniaczaną. Przykrywamy je czystą, lekko wilgotną ściereczką i przechowujemy w chłodnym miejscu, najlepiej w lodówce.

Surówka z kiszonej kapusty z jabłkiem

 Surówka z kiszonej kapusty z jabłkiem, marchewką i szczypiorkiem najlepiej smakuje jesienią i zimą. Kwaśna kapusta, słodkawe jabłko i chrupiąca marchewka tworzą prostą, ale bardzo udaną kompozycję. Taką surówkę robiło się w domach od pokoleń, bo składniki były łatwo dostępne, a smak pasował niemal do każdego obiadu.

W naszej kuchni lubimy takie babcine przepisy, bez udziwnień i długiego stania przy blacie. Wystarczy kilka składników ze spiżarni, odrobina oleju i przyprawy, żeby przygotować pyszny dodatek do schabowego, mielonych, pieczonego mięsa czy ryby. Szczypiorek dodaje świeżości, a szczypta kminku podkreśla tradycyjny charakter surówki.

Składniki:

• 30 dag kiszonej kapusty
• 1 średnia marchewka
• 1 duże jabłko
• 5–6 łyżek oleju słonecznikowego lub rzepakowego
• 1/2 pęczka szczypiorku
• 2 łyżeczki cukru
• szczypta mielonego pieprzu
• szczypta mielonego kminku

Sposób wykonania:

Kiszona kapusta powinna być soczysta i przyjemnie kwaśna. Jeśli jest bardzo kwaśna lub słona, możemy ją delikatnie odcisnąć. W razie potrzeby siekamy ją na mniejsze kawałki, aby wygodniej jadło się ją w surówce.

Marchewkę obieramy i ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Jabłko dokładnie myjemy, usuwamy gniazdo nasienne i ścieramy na tarce o grubych oczkach razem ze skórką. Dzięki temu surówka będzie miała przyjemną strukturę, a jabłko nie rozpadnie się całkowicie.

Szczypiorek płuczemy, osuszamy i drobno siekamy.

Kapustę, marchewkę, jabłko i szczypiorek przekładamy do dużej miski. Dodajemy olej, cukier, pieprz oraz szczyptę mielonego kminku.



Wszystko dokładnie mieszamy, aby olej i przyprawy równomiernie pokryły składniki. Próbujemy surówki i w razie potrzeby dodajemy odrobinę cukru lub pieprzu, dostosowując smak do własnych upodobań.

Surówkę najlepiej pozostawić na 15–20 minut przed podaniem. W tym czasie smaki się połączą, a kapusta nabierze aromatu jabłka i przypraw.

Nasza domowa surówka z kiszonej kapusty z jabłkiem gotowa!

Nasze rady:

• Jaką kapustę wybrać? Najlepsza będzie naturalnie kiszona kapusta, niezbyt kwaśna i niezbyt słona. Nie płuczmy jej bez potrzeby, ponieważ straci część smaku.
• Jak uzyskać łagodniejszy smak? Jeśli kapusta jest mocno kwaśna, dodajmy nieco więcej startego jabłka lub odrobinę cukru. Warto doprawiać stopniowo i próbować.
• Kiedy dodać szczypiorek? Jeśli surówkę przygotowujemy wcześniej, szczypiorek możemy dodać tuż przed podaniem. Pozostanie świeży i zachowa ładny kolor.

Steki mielone z cebulą

 Są takie obiady, które od razu przypominają domową kuchnię naszych mam i babć. Słuszna porcja mięsa, cebulka porządnie przysmażona na patelni i zapach, który szybko przyciąga wszystkich do kuchni. Nasze steki mielone to swojska, tradycyjna propozycja na rodzinny obiad. Przygotowujemy je z mielonej wieprzowiny, doprawiamy czosnkiem i aromatycznymi przyprawami, a na koniec podajemy z dużą ilością złocistej cebuli, przełamanej odrobiną octu balsamicznego.

Składniki:

• 500 g mielonej wieprzowiny z łopatki lub szynki
• 1 jajko
• 2 ząbki czosnku
• 2–3 łyżki bułki tartej do masy mięsnej
• 1 łyżeczka wędzonej papryki słodkiej
• 1/2 łyżeczki pieprzu ziołowego
• 1/2 łyżeczki kuminu lub curry
• sól i pieprz czarny do smaku
• bułka tarta do obtaczania kotletów
• 2 łyżki masła
• 4 łyżki oleju
• 2–3 duże cebule
• 1 łyżka octu balsamicznego

Sposób wykonania:

Mielone mięso przekładamy do miski. Dodajemy jajko, 2–3 łyżki bułki tartej, przeciśnięty przez praskę czosnek, wędzoną paprykę, pieprz ziołowy, kumin lub curry oraz sól i pieprz. Wszystko dokładnie wyrabiamy, aż składniki dobrze się połączą.



Z przygotowanej masy formujemy 6–7 płaskich kotletów. Każdy delikatnie obtaczamy w bułce tartej, strzepując jej nadmiar.



Na dużej patelni rozgrzewamy olej z masłem. Układamy steki i smażymy na dość mocnym ogniu, aż spód ładnie się przyrumieni. Następnie ostrożnie odwracamy kotlety, zmniejszamy ogień do średniego i smażymy z drugiej strony. Mięso powinno być dobrze wysmażone również w środku.

Cebule obieramy i kroimy w piórka. Przekładamy do miski, lekko solimy i ugniatamy rękami, aż zmiękną i puszczą sok (morzymy je).

Cebulę dodajemy na patelnię między kotlety. Smażymy na średnim ogniu, od czasu do czasu mieszając cebulę i delikatnie obracając steki, aby mięso doszło w środku. Jeśli cebula zacznie się zbyt mocno rumienić, zmniejszamy ogień. Pod koniec smażenia dodajemy łyżeczkę octu balsamicznego i mieszamy z cebulą.



Podajemy. Gotowe steki układamy na talerzach i obficie przykrywamy miękką, złocistą cebulą. Podajemy od razu, najlepiej z ziemniakami i ulubioną surówką.

Steki mielone z cebulą gotowe!




Nasze rady:

• Nie wyrabiajmy mięsa zbyt długo. Wystarczy dokładnie połączyć składniki. Dzięki temu steki pozostaną delikatne i soczyste.
• Nie żałujmy cebuli. Podczas smażenia wyraźnie zmniejsza objętość, dlatego warto wybrać duże sztuki. Ocet balsamiczny dodajemy pod koniec, aby podkreślił słodycz cebuli i nadał jej lekko wyrazisty smak.

Surówka z buraków z jabłkiem i cebulką

 Są takie dodatki do obiadu, które od lat goszczą na naszych stołach i nigdy się nie nudzą. W naszej kuchni buraczki mają szczególne miejsce, zwłaszcza jesienią i zimą, kiedy chętnie sięgamy do spiżarni po domowe przetwory. Wystarczy słoik tartych buraczków, kwaśne jabłko i kawałek cebulki, żeby w kilka chwil przygotować pyszną, swojską surówkę.

To prosty, babciny sposób na urozmaicenie codziennego obiadu. Jabłko dodaje świeżości i lekkiej kwaskowatości, cebula wyrazistości, a odrobina oleju sprawia, że wszystkie smaki ładnie się łączą. Taka surówka świetnie pasuje do kotletów schabowych, mielonych, pieczonego mięsa i ziemniaków. Nie potrzeba wiele, żeby na talerzu zrobiło się kolorowo i domowo!

Składniki:

• 1 słoik tartych buraczków (wiórków) o pojemności 500 ml, domowych lub kupnych
• 1 duże, kwaskowe jabłko
• 1 mała czerwona cebula
• 1–2 łyżki soku z cytryny, do smaku
• 2–3 łyżki oleju rzepakowego
• 1 łyżeczka cukru, opcjonalnie

• sól i świeżo mielony pieprz do smaku

Sposób wykonania:

Tarte buraczki ze słoika przekładamy do miski. Jeśli są bardzo wodniste, możemy delikatnie odlać nadmiar płynu.

Jabłko obieramy, usuwamy gniazdo nasienne i kroimy w drobną kostkę. Czerwoną cebulę obieramy i również drobno siekamy.

Do buraczków dodajemy jabłko i cebulę. Całość skrapiamy sokiem z cytryny, dodajemy sól, pieprz oraz cukier, jeśli buraczki wymagają lekkiego dosłodzenia.

Doprawiamy olejem. Na końcu wlewamy olej i dokładnie mieszamy. Próbujemy i w razie potrzeby dodajemy jeszcze odrobinę cytryny, cukru lub pieprzu.

Odstawiamy do przegryzienia. Gotową surówkę najlepiej wstawić na 10–15 minut do lodówki, żeby smaki dobrze się połączyły.

Nasza surówka z buraków, jabłka i cebulki jest gotowa. Podajemy ją do obiadu i zajadamy ze smakiem!

Nasze rady:

• Z domowych buraczków surówka często smakuje najlepiej, bo sami decydujemy o ich przyprawieniu. Jeśli przetwory są już kwaśne, sok z cytryny dodajemy ostrożnie.
• Z kupnymi buraczkami warto najpierw sprawdzić smak. Często zawierają już ocet, cukier lub inne przyprawy, więc cytryna i dodatkowy cukier mogą okazać się niepotrzebne.

Jeśli robimy domowe przetwory, polecamy również nasze buraczki z przepisu:  https://rajchelewa.blogspot.com/2026/09/buraczki-na-zime-wiorki.html

 

Zimą taki słoiczek to prawdziwy skarb w kuchni – wystarczy kilka dodatków i pyszna surówka do obiadu gotowa!

Kopytka pietruszkowe – babcine szagówki z natką pietruszki

Kopytka w Wielkopolsce nazywamy szagówkami, bo kroimy je ukośnie, czyli na szagę. Najczęściej podawało się je z masłem, skwarkami albo jako dodatek do sosu.

Dziś proponujemy nieco inną, ale równie swojską wersję – kopytka pietruszkowe z dodatkiem świeżej natki. Zielenina nadaje im delikatny aromat i apetyczny wygląd, a polane lekko zrumienionym masłem smakują wybornie.

Składniki:

• 500 g ugotowanych i przestudzonych ziemniaków
• około 1/2 szklanki mąki pszennej typ 450 lub 480, plus trochę do podsypywania
• 1 łyżka skrobi ziemniaczanej
• 1 jajko (rozmiar M)
• 2 łyżki drobno posiekanej świeżej natki pietruszki
• szczypta soli do ciasta
• 1 łyżeczka soli do wody
• 2 czubate łyżki masła do polania klusek

Sposób przygotowania:

Ugotowane i całkowicie przestudzone ziemniaki przeciskamy przez praskę lub ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Powinny być dobrze rozdrobnione, bez grudek. Najlepiej wykorzystać ziemniaki mączyste, które po ugotowaniu są sypkie i nie zawierają zbyt dużo wody.

Do ziemniaków dodajemy mąkę pszenną, skrobię ziemniaczaną, jajko, posiekaną natkę pietruszki i szczyptę soli. Wszystko szybko łączymy, tylko do uzyskania jednolitego ciasta. Nie wyrabiamy go długo, ponieważ im dłużej pracujemy z masą ziemniaczaną, tym więcej mąki może ona wchłonąć, a kopytka staną się twarde.

Blat lub stolnicę lekko oprószamy mąką. Z ciasta formujemy wałki o grubości około 2 cm, delikatnie je spłaszczamy nożem i kroimy na ukośne kawałki. W ten sposób powstają nasze zielone, pietruszkowe szagówki.

W dużym garnku zagotowujemy wodę i dodajemy łyżeczkę soli. Kopytka wrzucamy partiami do wrzątku, delikatnie mieszając, aby nie przywarły do dna. Gdy wypłyną na powierzchnię, zmniejszamy ogień i gotujemy jeszcze około 2–3 minut, w zależności od ich wielkości. Nie pozwalamy wodzie zbyt gwałtownie bulgotać, żeby kluski się nie rozpadały.

Na patelni roztapiamy masło i podgrzewamy je na niewielkim ogniu, aż zacznie lekko się rumienić i nabierze przyjemnego, orzechowego aromatu. Uważamy, aby go nie przypalić.

Ugotowane kluski wyjmujemy łyżką cedzakową lub odcedzamy ostrożnie na durszlaku. Przekładamy na talerze i polewamy ciepłym, zrumienionym masłem. Podajemy od razu, póki są miękkie i pachnące.

Kopytka pietruszkowe – babcine szagówki z natką pietruszki gotowe!

Nasze rady:

• Nie przesadzajmy z mąką. Podana ilość jest orientacyjna, bo wiele zależy od rodzaju ziemniaków. Dosypujmy ją stopniowo, tylko tyle, ile potrzeba, aby uformować wałki.
• Wybierajmy ziemniaki mączyste. Ziemniaki sałatkowe, bardziej wodniste, mogą sprawić, że ciasto będzie klejące i będzie wymagało większej ilości mąki.
• Zróbmy próbę. Zanim ugotujemy wszystkie kopytka, wrzućmy jedną kluskę do wrzątku. Jeśli się rozpada, do ciasta dodajmy odrobinę mąki lub skrobi ziemniaczanej.
• Ciasto przygotowujmy bez zwlekania. Im dłużej stoi, tym bardziej może robić się wilgotne i klejące. Najlepiej od razu formować i gotować kluski.
• Pilnujmy masła. Powinno być lekko złociste i pachnące orzechami, ale nie ciemnobrązowe. Wystarczy chwila nieuwagi, aby nabrało gorzkiego smaku.

Kopytka pietruszkowe smakują doskonale jako samodzielne danie z masłem, ale możemy podać je również do pieczonego mięsa, gulaszu lub sosu grzybowego. To nasze wielkopolskie szagówki w nieco odświeżonej odsłonie – swojskie, proste i takie, do których chętnie wraca się przy rodzinnym stole.

 

Surówka z kiszonej kapusty z porem, marchewką i papryką

 Są takie surówki, które od pokoleń goszczą na naszych stołach i nigdy się nie nudzą. Surówka z kiszonej kapusty to prawdziwy klasyk domowej kuchni, szczególnie ceniony jesienią i zimą, kiedy chętnie sięgamy po zapasy ze spiżarni. Kwaśna kapusta, słodkawa marchewka, chrupiąca papryka i delikatny por tworzą razem prostą, ale bardzo smaczną kompozycję.

W naszym domu taką surówkę podajemy najczęściej do ryby, ale równie dobrze smakuje ze schabowym, pieczonym mięsem czy tradycyjnym obiadem z ziemniakami. Odrobina oleju, szczypta cukru i kminku wystarczą, żeby wszystkie smaki ładnie się połączyły. To swojski dodatek do obiadu, taki jak dawniej – bez udziwnień, za to pełen smaku.

Składniki:

• 30 dag kapusty kiszonej (najlepiej z marchewką)
• 4–5 łyżek oleju słonecznikowego lub rzepakowego
• 1 por (około 10 cm białej części)
• po 1/4 papryki żółtej i czerwonej
• 1 mała marchewka
• garść posiekanej natki pietruszki
• 2 łyżeczki cukru
• 1 płaska łyżeczka pieprzu
• szczypta mielonego kminku

Sposób wykonania:

Kapustę kiszoną odciskamy z nadmiaru soku, jeśli jest bardzo kwaśna, a następnie w razie potrzeby lekko siekamy, żeby łatwiej było ją jeść.

Marchewkę obieramy i ścieramy na tarce o grubych oczkach.

Białą część pora kroimy w cienkie półkrążki, przekładamy na sitko i przelewamy wrzątkiem. Dokładnie odsączamy i pozostawiamy do ostygnięcia.

Paprykę żółtą i czerwoną kroimy w drobną kostkę.

Wszystkie przygotowane składniki przekładamy do dużej miski. Dodajemy olej, cukier, pieprz oraz mielony kminek. Całość dokładnie mieszamy i próbujemy, czy smak nam odpowiada.






Na koniec dodajemy posiekaną natkę pietruszki i jeszcze raz delikatnie mieszamy.

Surówka z kiszonej kapusty gotowa!

Najlepiej smakuje po kilkunastu minutach odpoczynku, kiedy składniki przejdą swoim smakiem. Podajemy ją do ryby, schabowego lub innego domowego obiadu.

Nasze rady:

• Jeśli kapusta jest bardzo kwaśna, możemy dodać odrobinę więcej cukru albo przepłukać ją krótko zimną wodą.
• Nie pomijajmy kminku – nawet niewielka szczypta pięknie podkreśla smak kiszonej kapusty.
• Surówkę możemy przygotować nieco wcześniej i wstawić do lodówki na 20–30 minut. Przed podaniem warto ją ponownie wymieszać.

Sałatka imprezowa z makaronem orzo

 Ta sałatka to świetny wybór na rodzinne spotkanie, imprezę czy większą uroczystość. Łączymy w niej delikatny makaron orzo, lekko pikantny żółty ser, jajka, chrupiącą paprykę, ogórki konserwowe i słodkiego ananasa. Całość dopełniamy kremowym sosem na bazie majonezu i kwaśnej śmietany. Z podanych składników otrzymujemy dużą miskę sałatki, która z powodzeniem wystarczy na większe grono gości.

Składniki:

• 1 szklanka suchego makaronu orzo
• 20 dag sera mimolette lub innego żółtego, lekko pikantnego sera
• 3 jajka ugotowane na twardo
• 6 ogórków konserwowych
• 6–8 plastrów ananasa z syropu
• 1 duża czerwona papryka
• 1 puszka kukurydzy konserwowej

Sos

• 3 czubate łyżki majonezu
• 3 czubate łyżki kwaśnej, gęstej śmietany 18%
• 1 płaska łyżeczka mielonego pieprzu
• 1 płaska łyżeczka soli

Sposób wykonania:

Makaron orzo gotujemy według instrukcji na opakowaniu, najlepiej al dente. Odcedzamy go, przelewamy zimną wodą i dokładnie studzimy.

Jajka gotujemy na twardo, studzimy, obieramy i kroimy w drobną kostkę. Ser mimolette ścieramy na tarce o grubych oczkach.

Ogórki konserwowe i czerwoną paprykę kroimy w drobną kostkę. Ananasa dokładnie odsączamy z syropu i również kroimy na mniejsze kawałki. Kukurydzę odsączamy na sitku.

W dużej misce łączymy wystudzony makaron, ser, jajka, ogórki, ananasa, paprykę i kukurydzę.

W osobnym naczyniu przygotowujemy sos. Mieszamy majonez ze śmietaną, dodajemy sól i pieprz, a następnie dokładnie łączymy wszystkie składniki.

Sos dodajemy do sałatki i delikatnie mieszamy, tak aby wszystkie składniki równomiernie się połączyły. Sałatkę przykrywamy i odstawiamy do lodówki na co najmniej godzinę, aby smaki dobrze się przegryzły.

Przed podaniem jeszcze raz delikatnie mieszamy sałatkę i w razie potrzeby doprawiamy do smaku.

Nasze rady:

Nie pomijajmy etapu chłodzenia. Sałatka najlepiej smakuje po kilku godzinach w lodówce. Makaron zdąży wtedy wchłonąć część sosu, a smaki wszystkich składników dobrze się połączą.

Pilnujmy, żeby składniki były dobrze odsączone. Szczególnie dotyczy to ananasa, kukurydzy i ogórków. Jeśli zostanie w nich dużo płynu, sałatka może wyjść zbyt rzadka.

Kotlety pożarskie

 Kotlety pożarskie to delikatne, soczyste kotlety z mięsa kurczaka z dodatkiem masła i bułki namoczonej w mleku. Są miękkie, aromatyczne i mają wyjątkowo subtelny smak. Najlepiej smakują podane z ziemniakami puree oraz marchewką z groszkiem lub surówką z marchewki i jabłka. To pomysł na smaczny, domowy obiad dla całej rodziny.

Historia kotletów pożarskich sięga Rosji carskiej i początku XIX wieku. Ich nazwa bywa łączona z księciem Dymitrem Pożarskim, choć pochodzenie tej nazwy nie jest do końca pewne. Wiadomo natomiast, że kotlety te zdobyły popularność w tamtejszej kuchni, a z czasem trafiły również na polskie stoły. W czasach PRL-u często gościły w restauracjach i barach, stając się jednym z dobrze znanych dań kuchni popularnej.

Składniki:

• 1 duża lub 2 małe piersi z kurczaka
• 1 bułka bez skórki
• 1/4 szklanki mleka
• 1 łyżka miękkiego masła
• sól i pieprz ziołowy do smaku
• 1 jajko
• bułka tarta do panierowania
• masło klarowane do smażenia, ewentualnie olej

Sposób wykonania:

Pierś z kurczaka oczyszczamy z błonek i kroimy w drobną kostkę. Następnie bardzo dokładnie siekamy nożem. Mięso powinno być drobne, ale nie musi mieć konsystencji jednolitej pasty.



Bułki pozbawiamy skórki i namaczamy w zimnym mleku. Odciśnięte dodajemy do posiekanego mięsa. Dokładamy jajko, miękkie masło, sól i pieprz ziołowy.



Całość starannie wyrabiamy, aż składniki się połączą, a masa stanie się jednolita i pulchna. Jeśli jest bardzo luźna, możemy wstawić ją na kilkanaście minut do lodówki, aby łatwiej było formować kotlety.



Z masy formujemy podłużne lub lekko owalne kotlety. Każdy obtaczamy w bułce tartej.

Na patelni rozgrzewamy masło klarowane. Kotlety smażymy na umiarkowanym ogniu, z obu stron, aż panierka ładnie się zarumieni, a mięso będzie usmażone w środku.






Pod koniec smażenia możemy przykryć patelnię na 2–3 minuty, zmniejszając ogień. Dzięki temu kotlety dojdą w środku, pozostając delikatne i soczyste. Nie należy jednak smażyć ich zbyt długo, aby nie stały się suche.

Kotlety pożarskie gotowe!

Podajemy je od razu, najlepiej z ziemniakami puree i ulubionymi warzywami.

Nasze rady:

• Mięso najlepiej posiekać nożem, zamiast mielić je na gładką masę. Dzięki temu kotlety zachowają odpowiednią strukturę.

• Masło dodane do mięsa nadaje kotletom delikatności i wzbogaca ich smak.

• Do kotletów pożarskich doskonale pasują puree ziemniaczane, szpinak, groszek z marchewką albo surówka z marchewki i jabłka.

Kotlety pożarskie – od skromnego obiadu do wykwintnej kuchni

W dawnych książkach kucharskich kotlety pożarskie przyrządzano z pulardy, czyli młodej, specjalnie tuczonej kury, której mięso uchodziło za wyjątkowo kruche i delikatne. W razie potrzeby dopuszczano również wykorzystanie cielęciny.

Lucyna Ćwierczakiewiczowa, autorka słynnej książki 365 obiadów za pięć złotych, uważała prostszą wersję kotletów pożarskich za danie dość zwyczajne, spotykane w tańszych restauracjach. W swojej kuchni proponowała znacznie bardziej wykwintną odmianę.

W jej przepisie całe piersi kurze, pokrojone na cienkie plastry, obkładano masą z drobno posiekanej cielęciny, utartej niemal na gładko, z dodatkiem szpiku wołowego i żółtka. Następnie kotlety panierowano w jajku i bułce tartej, po czym smażono na maśle na złoty kolor. Podawano je z sosem truflowym – danie prawdziwie restauracyjne!

Taki przepis pięknie wygląda na kartach dawnej książki kucharskiej, ale w dzisiejszych domowych pieleszach nie zawsze mamy ochotę na tak wyszukane przygotowania. Dlatego pozostajemy przy naszej prostszej wersji. Nasze kotlety pożarskie są skromniejsze, ale równie warte uwagi – delikatne, pachnące masłem i przywołujące smak tradycyjnej, domowej kuchni.