Ciasto salceson – kultowe ciasto z jabłkami z czasów PRL-u

 Ciasto salceson to jeden z tych domowych wypieków, które pamiętamy z dawnych lat. Królowało na stołach w czasach PRL-u, kiedy z prostych, łatwo dostępnych składników wyczarowywało się pyszne ciasta dla całej rodziny. Nazwa może trochę zaskakiwać, ale wystarczy je przekroić, żeby zobaczyć, skąd się wzięła – kawałki jabłek i orzechów zatopione w ciemnym, kakaowym cieście przypominają nieco przekrój swojskiego salcesonu. To ciasto wilgotne, pachnące cynamonem, proste w przygotowaniu i idealne do popołudniowej kawy. W naszej wersji polewamy je jeszcze czekoladą, żeby było bardziej odświętnie.

Składniki:

Ciasto:

• 2 szklanki mąki pszennej tortowej
• 3/4 szklanki cukru
• 1 łyżeczka cukru waniliowego
• 2 łyżki kakao
• 1 łyżeczka cynamonu
• 1 łyżeczka proszku do pieczenia
• 1/2 łyżeczki sody oczyszczonej
• 4 jajka w temperaturze pokojowej
• 1/2 szklanki oleju, np. rzepakowego
• 1/2 szklanki mleka
• szczypta soli
• 1 duże jabłko
• 2 łyżki soku z cytryny
• 1 garść orzechów włoskich

Polewa czekoladowa:

• 1 tabliczka gorzkiej czekolady (do 74% kakao)
• 5 łyżek mleka
• 1 łyżka oleju

Sposób przygotowania:

Wszystkie składniki powinny mieć temperaturę pokojową. Keksówkę o wymiarach około 30 × 12 cm wykładamy papierem do pieczenia. Piekarnik rozgrzewamy do 180°C, grzanie góra–dół, bez termoobiegu.

Mąkę przesiewamy do miski razem z kakao, proszkiem do pieczenia i sodą. Dodajemy cynamon, cukier waniliowy i dokładnie mieszamy.

Jajka wbijamy do dużej miski, dodajemy szczyptę soli i cukier. Mieszamy rózgą kuchenną, aż składniki się połączą, a następnie wlewamy mleko i olej. Ponownie mieszamy.

Do mokrych składników stopniowo dodajemy suche, mieszając rózgą tylko do uzyskania jednolitego ciasta. Nie mieszamy zbyt długo.

Jabłko obieramy, usuwamy gniazdo nasienne i kroimy w niewielką kostkę. Skrapiamy sokiem z cytryny. Orzechy włoskie grubo siekamy. Jabłko i orzechy dodajemy do ciasta i delikatnie mieszamy.

Masę przekładamy do przygotowanej keksówki i wyrównujemy powierzchnię. Wstawiamy do nagrzanego piekarnika na około 45 minut. Sprawdzamy patyczkiem, czy ciasto jest upieczone – po wyjęciu powinien być suchy, bez śladów surowego ciasta.

Czekoladę łamiemy na kawałki i umieszczamy w miseczce nad garnkiem z delikatnie gotującą się wodą. Dodajemy mleko i olej. Podgrzewamy, mieszając, aż polewa będzie gładka i lśniąca.

Upieczone ciasto pozostawiamy na kilka minut w formie, następnie wyjmujemy i studzimy na kratce. Przestudzone polewamy czekoladą. Odstawiamy, aż polewa zastygnie, po czym kroimy na grube kromki.

Nasze rady:

• Jakie jabłka wybrać? Najlepsze będą lekko kwaskowe i jędrne odmiany, które zachowają swój smak podczas pieczenia.
• Nie pomijajmy cynamonu. To właśnie on w połączeniu z kakao i jabłkami nadaje ciastu charakterystyczny, domowy aromat.
• Kiedy kroić salceson? Najlepiej po całkowitym wystudzeniu, gdy miękisz się ustabilizuje, a polewa zastygnie. Na drugi dzień ciasto jest równie smaczne, a nawet bardziej wilgotne.

Smacznego! Niech pachnie jak w dawnej, babcinej kuchni.